امروز پنجشنبه مورخ ۹۶/۰۳/۰۴
منابع مطالعاتی ومسابقات جشنواره ملکوت92
مقالات برترملکوت92
برگزیدگان بخش های مختلف ملکوت 92
جلسات شورای سیاست گذاری ملکوت92
تبلیغات میدانی ملکوت92
نظرات ودیدگاهها ملکوت92
نشست های عملی جشنواره ملکوت92

نخستین دوره “جشنواره ملی ملکوت” با محوریت کتاب ” صورت و سیرت انسان در قرآن “تالیف حضرت آیت الله جوادی آملی، برگزار می شود که انشاالله این جشنواره ، هر ساله توسط سازمان فعالیتهای قرآنی دانشگاهیان کشور وابسته به جهاد دانشگاهی و مرکز بین المللی نشر اسراء بر مبنای موضوعات و کتب حضرت آیت الله جوادی آملی در جهت ترویج فرهنگ قرآن برگزار شد.
از مهمترین اهداف این جشنواره، حضور همزمان اساتید دانشجویان، محققان و عموم مردم در بخش های مختلف و به مشارکت طلبیدن تمامی اقشار جامعه در جهت تولید آثار قرآنی و بهره گیری از آثار اندیشمندان قرآنی است.

 

بخشهای جشنواره و مخاطبان:

سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور همواره کوشیده است که علاوه بر دانشجویان و دانشگاهیان، سایر اقشار فرهیخته جامعه را نیز مورد توجه قرار داده و برنامه هایی فراگیر برگزار نماید؛ لذا این جشنواره در بخش های مختلف برای اقشار فرهیخته جامعه برگزار خواهد شد. در ادامه به مخاطبان بخش های گوناگون جشنواره اشاره شده است:

 

ردیف نام بخش
1 مقاله نویسی
2 خلاصه نویسی
3 مسابقه پیامکی
4 مسابقه اینترنتی
5 وبلاگ نویسی
6 مسابقه مکاتبه ای

 

  • حوزویان محترم دارای مدرک معادل نیز می‌توانند در بخشهای مقاله نویسی و خلاصه نویسی شرکت کنند.

 

 

منبع منتخب جشنواره :

صورت و سیرت انسان در قرآن  تالیف حضرت آیت الله جوادی آملی

 

زمانبندی برگزاری جشنواره

آغاز تمامی بخش های جشنواره : اول مهر ماه 1392

مسابقه اینترنتی  : پایان دی ماه 1392

فراخوان مقالات : پایان آذر ماه  1392

مسابقه  مکاتبه ای و پیامکی: پایان دی ماه1392

برگزاری نشست ها : مهرماه لغایت پایان دی ماه 1392

زمان اختتامیه: اسفند ماه 1392

 

  • جوایز

 

پرداخت 100000000 ریال کمک هزینه دکتری به یک نفر

پرداخت هزینه کامل کارشناسی ارشد به یک نفر

دو دستگاه خودروی تیبا به دو نفر

حمایت از دوازده طرح پژوهشی و اختراعاتی

دوازده قطعه سکه بهار آزادی

چاپ دو عنوان رساله کارشناسی ارشد و دکتری دانش پژوهان ( مورد تایید کمیته علمی )

یکصد لپ تاپ، تبلت و گوشی تلفن همراه و جوایز نقدی نفیس

 

  • جدول امتیاز بندی شرکت در بخشهای مختلف جشنواره

 

ردیف عنوان بخش حداکثر امتیاز
1 پیامکی 24 امتیاز
2 خرید نرم افزار 24 امتیاز
3 مقاله نویسی 8 امتیاز
4 خلاصه نویسی 7 امتیاز
5 وبلاگ نویسی 7 امتیاز
مجموع 70 امتیاز

امتیاز بخش مکاتبه‌ای و اینترنتی جداگانه محاسبه می‌شود.

 

نحوه شرکت در بخشهای مختلف جشنواره:

  • ثبت نام در جشنواره

به منظور شرکت در بخش های مختلف مسابقات با توجه به نحوه انتخاب چگونگی شرکت در مسابقه می‌توان از روشهای ذیل استفاده کرد.

1-     ارسال پیامک (شماره سریال مندرج در پک نرم افزار+ فاصله+ (MK به شماره 8282

مانند نمونه مقابل : Mk 873hj94y4897

2-    ثبت نام در سایت جشنواره به نشانی malakoot.org

  • پیامکی

برای شرکت در مسابقه پیامکی از روش ذیل جهت ثبت عضویت خود اقدام نمایید .

ارسال پیامک بدون متن رایگان به شماره 84812 از طریق خط ایرانسل

  • نحوه ارسال پاسخ به سئوالات پیامکی :

از خط ایرانسل گزینه صحیح مد نظر خود را به روش ذیل برای اپراتور ارسال می نمایید .

  • ابتدا درج حروف mk سپس یک کاراکتر فاصله و بعد شماره گزینه صحیح مد نظر را درج نموده و پیام رابه شماره 8282 ارسال می نمایید .
  • اینترنتی

در سایت جشنواره بخشی برای شرکت در مسابقه اینترنتی در نظر گرفته شده است که پس از کلیک کردن دو نوع سوال به نمایش در می‌آید:

نوع اول: سوالات همراه با راهنمای پاسخ

پس از پایان هر سوال قسمتی با عنوان توضیحات آمده که با کلیک بر روی آن قسمتی ازمتن کتاب که حاوی پاسخ است به نمایش در می‌آید.

نوع دوم: سوال به روش معمول:

شرکت کننده باید برای پاسخ به سوالات به منبع جشنواره مراجعه کند.

  • مکاتبه‌ای

سوالات در روزنامه‌های کثیرالانتشار به چاپ خواهد رسید که تاریخهای چاپ سوالات از طریق سایت اطلاع رسانی می‌شود.

  • مقاله نویسی:

کلیه اساتید، دانشجویان و حوزویان محترمی که دارای مدرک معادل هستند می‌توانند بر اساس ضوابط مندرج در سایت در این بخش شرکت کنند.

علاقه مندان می‌توانند برای شرکت در این بخش به سایت جشنواره مراجعه کرده و از طریق لینک مربوطه اقدام کنند.

  • خلاصه نویسی:

کلیه مراحل شرکت در این بخش نیز مانند بخش مقاله نویسی است.(خلاصه برگزیده کتاب توسط نشر اسرا به چاپ خواهد رسید.)

  • وبلاگ نویسی:

کلیه مراحل شرکت در این بخش نیز مانند بخش مقاله نویسی است.

پیشنهاد می‌گردد جهت کسب امتیاز کامل بخشهای مختلف جشنواره حتما از طریق پیامک و سایت هردو اقدام گردد.

برای ارسال پیامک حتما باید از سیم کارت ایرانسل استفاده شود.

دیگر بخشهای جشنواره:

نشستهای تخصصی:

10 نشست تخصصی در طول برگزاری جشنواره در راستای معرفی کتاب برگزار خواهد شد که زمان و مکان نشستها از طریق سایت اطلاع رسانی می‌شود.

گفتگوی قرآنی:

قسمتی در سایت است که فضایی را برای علاقه‌مندان و اندیشمندان مطالعات دینی فراهم کرده است تا نظرات و سوالات خود را در آنجا مطرح کنند و کارشناسان و اساتید نیز پاسخگوی شبهات مطرح شده باشند.

نشریه الکترونیکی:

به تمامی کسانیکه در سایت ثبت نام کرده‌اند هر دو هفته یکبار یک نشریه الکترونیکی از طریق ایمیل ارسال می‌گردد که حاوی مطالبی شامل اخبار جشنواره، مطالب مفید درباره کتاب و دیگر اطلاعات و مطالب مربوط به جشنواره می‌باشد.

 

 

 

منابع مطالعاتی ومسابقات جشنواره ملکوت92

عناوین مقالات برگزیده جشنواره ملی ملکوت

ردیف عنوان مقاله نویسنده اصلی مرتبه علمی دانشگاه
1 ابعاد و کارکردهای خلافت الهی انسان در قرآنdownload قدرت الله قربانی استاد­یار فلسفه دانشگاه خوارزمی تهران
2 رابطۀ تکوینی انسان و قرآن از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی download محمد علی دولت دانشجوی دکتری کلام امامیه دانشگاه قرآن و حدیث پردیس تهران
3 مبانی انسان شناسی المیزان و دستاوردهای آن در تربیت اسلامی download بی بی حکیمه حسینی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن (دانشکده تربیت مدرس مشهد)
4 کرامت فلسفی- دینیِ انسان مبنای ارزشی و شاخص معنوی امید به زندگیdownload سیما محمدپور دهکردی دکترای فلسفه تطبیقی دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت معصومه(قم)
5 هویت حقیقی انسان از دیدگاه قرآن و حدیث و دستاوردهای کسب آن مجید روحی دهکردی استادیار دانشگاه شهرکرد
6 تبیین مدل جانشین پروری مدیران با بهره گیری از داستان خلیفه اللهی آدم(ع)بر اساس اندیشه تفسیری آیت الله جوادی آملیdownload محمد ذاکری دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
7 نقش دین در هویّت انسان از دیدگاه قرآن و روانشناسان غربی عبّاس یوسفی تازه کندی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم
8 انسان‌شناسی قرآنی و عرفانی حسین نوروزی کارشناسی فلسفه مؤسسه آموزش پژوهش امام خمینی(ره)
9 هستی شناسی و انسان شناسی، دو مبنای اخلاق قرآنی از دیدگاه آیت الله جوادی آملیdownload راضیه علی اکبری دانشجوی دکتری، مدرس و پژوهشگر دانشگاه  ادیان و مذاهب قم
10 «حیّ متألّه»: بررسی  سبک زندگی در پرتو صورت و سیرت انسان در قرآن ابوالفضل حُرّی عضو هیئت علمی دانشگاه اراک
11 نقش خداوند در معناداری زندگی انسانبا محوریت اندیشه های حکیم متأله آیۀ الله جوادی آملیdownload حبیب مظاهری کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات اصفهان
12 مبانی انسان شناسی در قرآنبا تاکید بر دیدگاه آیت الله جوادی آملیdownload حمید ستوده دکتری دانشگاه  معارف اسلامی قم
13 بررسی تأثیر گناه بر جایگاه انسان در ادیان ابراهیمیdownload سید مرتضی میرتبار دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم
14 تحلیل معناشناختی بهداشت روان فاطمه السادات مرتضوی دکتری دانشگاه قم
15 باز شناسی مولفه های موثر بر روابط فردی و اجتماعی انسان از منظر قرآن کریم نرگس شکربیگی دکتری دانشگاه ایلام
16 ارتباط من و ابدیت با نگاهی به فلسفه دین و حکمت اسلامی (برای رسیدن به جایگاه انسان کامل یا خلیفه الله) نورالدین پیدا کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سما آستارا
17 بررسی نظریه‌های جبر و اختیار در قرآن و روان شناسی با رویکرد کاربردی یاسر کنعانی ممان دانشجوی مقطع دکتری سیستم های انرژی دانشگاه صنعتی شریف
18 نسبت انسان و حقوق در نظام حقوقی اسلام، درآمدی بر انسان شناسی حقوقی اسلامdownload حامد کرمی دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران
19 جایگاه علوم بشری در قرآن کریم حسن سفارشی بیدگلی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد
20 جایگاه انسان در قرآن و علوم انسانیdownload حوریه صفری کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی بابل
21 قرآن و خلیفه اللهی انسان در اندیشه آیت الله جوادی آملی حامد علی اکبر زاده دانشجوی دکتری و پژوهشگر دانشگاه  ادیان و مذاهب
22 بررسی تطبیقی  علوم انسانی اسلامی با علوم انسانی غربی با توجه به جایگاه انسان  در آنهاdownload سید مصطفی کازرونی کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز
23 تاملی در مقوله ی انسان کامل در قرآن و عرفان غلامرضا اکرمی کارشناسی ارشد دانشگاه مازندران
24 علوم بشری از منظر قرآن کریم فاطمه معین الدینی حوزوی مدرسه علمیه فاطمیه، دانشگاه پیام نور کرمان
25 سعادت انسان از دیدگاه قرآن و فلسفه اسلامی(با تکیه بر آراء ابن سینا) مرضیه غلامی روچی دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت مدرس
26 نگاهی به انسان­شناسی قرآنی و مقایسه آن با مبانی اومانیسم غرب از منظر علاّمه جوادی آملی مریم خوشنام فرد کارشناسی ارشد دانشگاه ادیان و مذاهب قم، دانشکده شیعه شناسی
27 انسان شناسی قرآنی و فلسفی با رویکرد به فلسفه غربی اومانیسم مریم کتابی دکتری دانشگاه فردوسی
28 تفاوت دیدگاه غرب و اسلام درباره انسان با نگاهی بر بیانات آیت الله جوادی آملی ملیحه اسمعیلی کارشناسی ارشد فقه و حقوق اسلامی مدرسه عالی شهید مطهری
29 بازتاب آیه امانت در متون عرفانی فارسی ناهید چراغی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین
30 انسـان شناسی قرآنی در آئینه مثنوی مـولـویdownload بهروز افشار استاد یار دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی بابل

 

مقالات برترملکوت92

 

برندگان ویژه مرحله اول جشنواره ملی ملکوت سال 1392

 

 

چکیده مقالات برتر جشنواره ملی ملکوت

ابعاد و کارکردهای خلافت الهی انسان در قرآن

قدرت الله قربانی؛ استادیار فلسفه دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده: انسان موجودی خاص و برگزیده از میان مخلوقات هستی است. او دارای آفرینش و روحی الهی، هویتی دو بعدی، مخاطب واقعی خدا، دارای عقل، اختیار و اندیشه است که به واسطه این امتیازات، خداوند او را شایسته جانشینی و خلافت اللهی خود ساخته است. خلیفه خدا شدن، هم جایگاه او را در جهان برجسته ساخته و هم قدرت تسلط و تسخیر کل هستی را به او بخشیده تا در جهت تحقق بالفعل خلافت اللهی در روی زمین و نیل به سعادت حقیقی گام بردارد. ضمن اینکه وجود دوبعدی و قدرت اختیار و عقل در انسان، این امکان را به او بخشیده تا در جهت تحقق یا نابودی این موهبت الهی تلاش نماید. از این رو، انسان موجودی با ابعاد پیچیده وجودی، معرفتی و اخلاقی است که فهم همه خصوصیات او با عقل محدود بشری میسر نیست؛ بلکه بایستی با استفاده از آموزه­های الهی خطاناپذیر منابعی چون قرآن، تلاش کرد تا تصویری حقیقی، نه غیرواقعی و نمادین، از انسان بدست آورد تا در اصلاح و بازاندیشی نظریات انسان­ شناختی و علوم انسانی کارآمدی لازم را داشته باشد. در این زمینه، بررسی مسئله خلافت اللهی انسان، جایگاه ممتاز، پیچیده، اسرارآمیز و عظیم او را نشان می دهد که نمی­توان نگاه صرف پدیداری و تجربی به آن داشت.

کلید واژه‌ها: انسان، قرآن، خلیفه اللهی، آفرینش الهی، عقل، اختیار، سلطه بر مخلوقات.

 

رابطۀ تکوینی انسان و قرآن از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی

محمد علی دولت؛ دانشجوی دکتری کلام امامیه

چکیده:

این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی آثار آیت‌الله جوادی آملی، درصدد بررسی این فرضیه است که میان انسان تامّ و قرآن رابطه‌ای تکوینی وجود دارد. آیت‌الله جوادی آملی معتقد به پیوندی اصیل و ذاتی میان انسان تامّ و قرآن هستند و انقطاع آن دو را ناشی از کثرت در بستر عالم طبیعت می‌دانند. دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی چهار محور دارد: 1. قرآن، حقیقتی ذومراتب است که در قوس نزول، جامع تمام مراتب عالم، یعنی مرتبۀ الهی، مرتبۀ عقلی، مرتبۀ مثالی و مرتبۀ کتبی و لفظی شده است. 2. انسان تامّ به‌صورت بالقوه و انسان کامل به‌صورت بالفعل نیز تمام مراتب عالم را در خود جمع کرده است. 3. خداوند قرآن را به انسان تعلیم داده است و چون این تعلیم، مقدّم بر خلقت آدمی است، تعلیمی تکوینی است، نه آموزشی تدریس‌‌گونه. 4. تنها نقطۀ افتراق انسان و قرآن در وجودِ طبیعی آن دو می‌باشد که قرآن دارای گونه‌ای صورتی کتبی است و انسان صورت حیوان ناطق دارد تا قابلیت حرکت و تغییر تکاملی یا تنزلی داشته باشد. قرآن برای انسان، ذاتی و به‌منزلۀ صورت برای ماده است؛ لذا علی‌رغم آن تفاوت در ظهور وجودی در عالم طبیعت، در قوس صعود و در مرتبۀ مثالی و عقلی، صورت انسان با صورت قرآن متحد می‌شود.

کلیدواژه‌ها: انسان، قرآن، رابطۀ تکوینی، قوس صعود، قوس نزول، ماده و صورت، اتحاد.

 

مبانی انسان ­شناسی « المیزان»  و دستاوردهای آن در تربیت اسلامی

بی بی حکیمه حسینی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن (دانشکده تربیت مدرس مشهد)

چکیده:

شناخت و باور ما نسبت به انسان و شاخصه‌های او که رکن اساسی تربیت و مدار هستی بخش آن به شمار می رود، بی­تردید بیشترین اثر و نتیجه را در ساماندهی نظام تربیتی و تبیین آن خواهد داشت. صاحب المیزان نیز با بهره­ گیری مؤثر و ثمربخش از آیات شریفه قرآن، نظریات و نوآوری‌های بی­بدیلی در این عرصه ارائه نموده است که مهم­ترین آنها در ارتباط با نفس، هویت اجتماعی و سعادت انسان است. پژوهش حاضر، مبانی و نکات ظریفی را که بطور ویژه در تفسیر المیزان در حوزه انسان ­شناسی مطرح شده، استخراج و تحلیل نموده و پس از آن، پی­جویی ثمرات تربیتی آنها را در سه سطح اهداف، اصول و روشهای تربیتی، وجهه همت خویش ساخته است.

کلید واژه‌ها: انسان ­شناسی، تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، تربیت اسلامی، سعادت انسان، نفس.

 

کرامت فلسفی- ­ دینیِ انسان ؛  مبنای ارزشی و شاخص معنوی امید به زندگی

سیما محمّدپور دهکردی ؛ دکترای فلسفه تطبیقی

چکیده: بنیادی­ترین ارزش در زندگی انسانها «کرامت ذاتی» است که به عنوان ارزش طبیعی، مبنای وضع حقوق و قوانین در چند قرن اخیر بوده است. این ایده با دو زیر­ساخت «عقلانیت» و «آزادی» گاه در معنای «ابزاری» مورد سوء استفاده حقوقی- سیاسی قرار گرفته تا جایی که منتقدان، این ارزش را «نامفهوم و دارای بار ماوراءطبیعی»، «فاقد تضمین» و «ناکارآمد» دانسته­اند ؛ بطوری که این امر موجب تضعیف ضمانت اجرایی برخی قوانین بشری گردیده است.

قدر مسلم با نگاه طبیعی و ماشین­واره­ای به انسان، نه تنها ارزش کرامت بلکه هیچ مفهوم هنجاری قابل تضمین نمی باشد. آموزه­های اسلامی- قرآنی­، نوعی نگرش «انسان­مدارانه» ارائه می دهد که با اندیشه های اومانیسمی رایج، تفاوت مبنایی دارد؛ بطوری که بستر مناسبی برای رفع چالش­های موجودِ ارزش کرامت- بویژه استفاده ابزاری از انسان و ارزش کرامت- و تثبیت آن فراهم آورده تا این ایده بتواند به عنوان شاخص معنوی امید به زندگی، پشتوانه آن قرار گیرد.

سلامت و «بهداشت روان» چهره مستور و معقول قرآن است. با نگاه اندیشمندانه به متن و بطن کلام وحی حقایقی را می توان یافت که صبغه روان­شناختی دارد. در مقاله حاضر نمونه­هایی  از این وجه قرآنی به صورت میان ­رشته­ای در حوزه فلسفه، روان­شناسی و دین بررسی گردیده است که نشان می دهد سلامت روان، محوری ترین شاخص معنوی امید به زندگی می­باشد.

       کلید واژه‌ها: کرامت انسان، عقلانیت، آزادی­،­سلامت روان، امید به زندگی.

 

هویت حقیقی انسان از دیدگاه قرآن و حدیث و دستاوردهای کسب آن

مجید روحی دهکردی؛ استادیار دانشگاه شهرکرد

چکیده :هویت حقیقی انسان که در پیوند با روح او معنا پیدا می‌کند، در گرو تهذیب و تعالی روح انسانی و در نتیجه امری اکتسابی است. ارکان هویت حقیقی انسان در قرآن و روایات را می‌توان به دو رکن اعتقادی و رفتاری تقسیم کرد که رکن اعتقادی شامل علم نافع و ایمان و رکن رفتاری شامل عمل صالح است و دستیابی به این ارکان، دستاوردهایی چون برانگیخته و شکوفا شدن توانایی‌های بالقوۀ علمی و عملی نفس انسانی، نائل شدن به مراتب بالای توحید و شهود حقایق توحیدی، دستیابی به کرامت اکتسابی و مقام قرب الهی را برای انسان به همراه دارد.

کلیدواژه‌ها: انسان، هویت حقیقی انسان، قرآن، حدیث.

 

تبیین مدل جانشین­ پروری مدیران با بهره­ گیری از داستان خلیفه اللهی آدم(ع)بر اساس اندیشه تفسیری آیت الله جوادی آملی

محمد ذاکری؛ دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

چکیده:

جانشین­پروری یکی از راهبردهای مهم و نوین تأمین و توسعه منابع انسانی در عصر حاضر است و این راهبرد اکنون در  سطح ملی و سازمان های مجری توسعه و پیشرفت کشور نیز اهمیت ویژه­ای یافته است. با توجه به ضرورت پرورش انسان­های توسعه یافته و گزینش و پرورش مدیران توسعه ­گرا بر اساس مندرجات سند چشم انداز 1404 و با رویکرد الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ارائه تعریفی متفاوت از انسان توسعه یافته و کارگزاران اداری متعهد بر اساس آموزه های وحیانی ضرورت می یابد.

این پژوهش که به لحاظ روش کتابخانه­ای، به لحاظ مخاطب ­شناختی کاربردی و به لحاظ هدف اکتشافی است ، در پی آن است که با بررسی آرا و تفاسیر اندیشمندان و متکلمین مسلمان  و خصوصاً آرا و تفاسیر علامه جوادی آملی پیرامون موضوع خلافت الهی در قرآن کریم، به تبیین مدلی برای جانشین پروری(خلیفه پروری) الهی در زمین بپردازد.

نتایج این پژوهش نشان داد شایسته شناسی، تعریف شایستگی­ها، شایسته­پروری، آماده­سازی فردی و اجتماعی و ارزیابی مبتنی بر اهداف و کارکردها، مهم­ترین ابعاد و عناصر شاکله فرایند جانشین­پروری الهی می ­باشد و با بهره­گیری از روش ­ها و مؤلفه­های مؤثر در هریک از این مراحل می توان الگوی جانشین­پروری مدیران را غنی­سازی و تقویت نمود.

کلید واژه‌ها: جانشین­پروری، خلافت الله، انسان، شایستگی، علم، آیت الله جوادی آملی.

 

نقش دین در هویّت انسان از دیدگاه قرآن و روانشناسان غربی

عبّاس یوسفی تازه­کندی؛ دانشجوی کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم

چکیده: نقش دین در هویّت انسان رابطه مستقیمی با تعریف دین و انسان دارد؛ دانشمندان غربی، انسان را مادی و منشأ دین را غیر الهی می دانند و برای گرایش انسان به دین عوامل مختلفی را ذکر می­کنند.

هر­ یک از روانشناسان غربی بنحوی دین را از هویّت انسان کنار زده ­اند. یونگ سهم دین را در تشکیل هویّت انسان، کمرنگ کرده، و دین را به امری روانشناختی تنزّل داده­‏ است؛ فروید دین را پندار می داند و معتقد است آدمی در مسیر تکامل عقلی آن را رها خواهد کرد و هیچ نقشی در هویّت انسان نخواهد داشت. در مقابل از نظر قرآن اموری که بیرون از حقیقت انسان است، همچون ویژگی‏های اقلیمی، در هویّتِ پایدار انسان نقش ندارد.

نگارنده در این مقاله سعی دارد به روش کتابخانه­ای و تحلیلی با نقل نظرات روانشناسان غربی درباره­ دین و مقایسه آن با قرآن اثبات کند که آنچه در هویّت حقیقی انسان نقش اساسی دارد، دین می­باشد و در این مقاله منظور از دین، دین اسلام است.

کلید واژه‌ها: دین، حی متالّه، هویّت دینی، روانشناسی، یونگ، فروید.

 

انسان‌شناسی قرآنی و عرفانی

حسین نوروزی،کارشناسی فلسفه از موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

چکیده:

انسان به عنوان مسئله همیشگی، مورد بحث و بررسی علوم و مکاتب بوده و دین اسلام نیز با نگاهی عمیق‌تر به این دغدغه پرداخته و عرفان اسلامی با الهام از آبشخور وحیانی و قرآنی، نگاه به انسان را به تعالی خود رسانده است. این تحقیق، پس از بحثی مقدماتی به بررسی انسان از منظر قرآن و عرفان می‌پردازد؛ انسان از منظر قرآن­، خلقت الهی داشته، خداوند از روح خود در آن دمیده است. حضرتِ حقّ اصل­ و اساس این روح را فطرت خدا‌آشنا قرار داده، وجود او با انواع کرامت ها گرامی اش داشته و بزرگ ترین و الهی‌ترین امانت را به وی سپرده است. در مقابل از انسان خواسته که به تمامی دارایی های خود نگریسته، با اختیار خود به رفیع­ترین مقام انسانی نائل گردد؛ یعنی خویشتن را انسان مَلَکی و الهی سازد.­عرفان اسلامی با استمداد از قرآن و روش شهودیِ خویش، برای عالَم و انسان، باطنی قائل است. عرفان، انسان را آخرین و برترین حلقه از موجودات دانسته که در گذر از تمام مراحل، زبده‌ی کمالات آن‌ها را با خود به همراه دارد. پدیده‌های دیگر نتوانستند در آیینگیِ حق کامل باشند ولی انسان توانست خداوند را چنان که هست، نشان دهد. خداوند انسان را خدا‌گونه آفرید؛ او را جامع جمیع اسمای خود ساخته، همچو روحی برای تن خاکی این عالم قرار داد . بعد از قوس نزول، آدمی با فهم غربت خویش در این خاک­دان و معرفت به لایه زیرین جان خود، قدم در سلوک الی الله گذاشته، در پرتوِ قرب فرائض و قرب نوافل به جایی می­رسد که از ملک نیز پران شده بلکه آن‌چه در وهم هم نمی‌گنجد آن می‌شود؛ یعنی ازخویش فانی گشته، به توحید افعالی­، صفاتی و ذاتی رسیده و به مقام ولایت نائل می‌گردد و نهایتاً به سوی اجتماع برگشته، عیال الله را با حقایق برین آشنا می‌سازد.

کلید واژه‌ها: قرآن، فلسفه، عرفان، خودشناسی، انسان شناسی.

 

هستی ­شناسی و انسان ­شناسی ؛ دو مبنای اخلاق قرآنی از دیدگاه آیت ­الله جوادی آملی

راضیه علی­اکبری؛ دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم

 چکیده:

 اخلاق به عنوان یکی از ارکان اساسی علوم اسلامی در کنار عقاید و احکام، زمانی می تواند به مثابه علم قلمداد شود که بایدها و نبایدهای آن بر مبانی فکری استوار باشد. اموری که مبنای معینی نداشته باشند، قابلیت دفاع نداشته و علم به حساب نمی­آیند. بی‌تردید اصول و مبانی اخلاقی در سنت و سیره اولیای الهی و اندیشمندان جهان اسلام مطرح بوده و آنان در مقام قول و عمل بدان پایبند بوده‌اند، از این رو این رفتارها مورد دقت متفکران قرار گرفته و ایشان برای ارائه نماد و الگوی مطلوب به جوامع بشری اهتمام ورزیده‌اند تا در مقام تبیین آن برآیند. از این رو مقاله حاضر به روش توصیفی- تحلیلی، مبانی اخلاق اسلامی و به ویژه قرآنی را از دیدگاه آیت الله جوادی آملی، مفسر بزرگ قرآن کریم در عصر حاضر، مورد بررسی قرار می­­دهد. از دیدگاه آیت­الله جوادی آملی، هستی­شناسی و انسان­شناسی مهمترین مبانی اخلاق قرآنی می­باشد. طبق بررسی­­های انجام شده در آثار ایشان، به دست آمد که اگر کسی حقیقت انسان را، جان او که موجودی ملکوتی است بداند و این موجود ملکوتی را بر اساس هستی‏شناسی توحیدی بشناسد و هستی‏شناسی توحیدی را در سایه معرفت خدا شکل بدهد، هر رفتار و اخلاقی را از انسان جایز ­نمی­داند و به همین جهت نظام اخلاقی را بر اساس این دو بینش تنظیم می ­کند تا در پرتو آن بینش، اخلاق و رفتار هماهنگ با فطرت انسانی را از خود متجلی سازد.

 کلید واژه‌ها: آیت الله جوادی آملی، قرآن، هستی ­شناسی، انسان ­شناسی، اخلاق اسلامی.

 

«حیّ متألّه»: بررسی سبک زندگی در پرتو صورت و سیرت انسان در قرآن

ابوالفضل حُرّی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه اراک

 چکیده

این جستار، سبک زندگی انسان را در پرتو صورت و سیرت انسان در قرآن و با عنایت به مباحث نظری مطرح در آثار استاد جوادی آملی به ویژه «کتاب صورت و سیرت انسان در قرآن»، بررسی می‌کند. این صورت و سیرت البته، از یک جهت، با دو محور اصلی گفتمان قرآنی یعنی ایمان و کفر نیز در ارتباط قرار می‌گیرد. ابتدا، از مفهوم سبک زندگی ذکر به میان می‌آید. سپس، به دو محور ایمان و کفر در پرتو معناشناسی آنها اشاره می‌شود. آنگاه، در اصلی‌ترین بخش مقاله، بر اساس دو وجه صورت و سیرت انسان که در کتاب استاد جوادی آملی آمده است، شاخص‌هایی برای تعیین سبک زندگی ایمانی انسان در قرآن ترسیم می‌شود.در پایان، تعبیر «حیّ متألّه­»، به منزلۀ برترین شاخص سبک زندگی ایمانی انسان بر اساس آموزه‌های قرآنی معرفی می‌شود.

کلیدواژه‌ها: «حیّ متألّه»، سبک زندگی، ایمان، کفر، صورت، سیرت، علامه جوادی آملی

 

عناوین مقالات برگزیده جشنواره ملی ملکوت

ردیف عنوان مقاله نویسنده اصلی مرتبه علمی دانشگاه
1 ابعاد و کارکردهای خلافت الهی انسان در قرآن(دانلود) قدرت الله قربانی استاد­یار فلسفه دانشگاه خوارزمی تهران
2 رابطۀ تکوینی انسان و قرآن از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی(دانلود) محمد علی دولت دانشجوی دکتری کلام امامیه دانشگاه قرآن و حدیث پردیس تهران
3 مبانی انسان شناسی المیزان و دستاوردهای آن در تربیت اسلامی(دانلود) بی بی حکیمه حسینی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن (دانشکده تربیت مدرس مشهد)
4 کرامت فلسفی- دینیِ انسان مبنای ارزشی و شاخص معنوی امید به زندگی(دانلود) سیما محمدپور دهکردی دکترای فلسفه تطبیقی دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت معصومه(قم)
5 هویت حقیقی انسان از دیدگاه قرآن و حدیث و دستاوردهای کسب آن(دانلود) مجید روحی دهکردی استادیار دانشگاه شهرکرد
6 تبیین مدل جانشین پروری مدیران با بهره گیری از داستان خلیفه اللهی آدم(ع)بر اساس اندیشه تفسیری آیت الله جوادی آملی (دانلود) محمد ذاکری دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
7 نقش دین در هویّت انسان از دیدگاه قرآن و روانشناسان غربی عبّاس یوسفی تازه کندی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم
8 انسان‌شناسی قرآنی و عرفانی حسین نوروزی کارشناسی فلسفه مؤسسه آموزش پژوهش امام خمینی(ره)
9 هستی شناسی و انسان شناسی، دو مبنای اخلاق قرآنی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی راضیه علی اکبری دانشجوی دکتری، مدرس و پژوهشگر دانشگاه  ادیان و مذاهب قم
10 «حیّ متألّه»: بررسی  سبک زندگی در پرتو صورت و سیرت انسان در قرآن ابوالفضل حُرّی عضو هیئت علمی دانشگاه اراک
11 نقش خداوند در معناداری زندگی انسانبا محوریت اندیشه های حکیم متأله آیۀ الله جوادی آملی حبیب مظاهری کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات اصفهان
12 مبانی انسان شناسی در قرآنبا تاکید بر دیدگاه آیت الله جوادی آملی حمید ستوده دکتری دانشگاه  معارف اسلامی قم
13 بررسی تأثیر گناه بر جایگاه انسان در ادیان ابراهیمی سید مرتضی میرتبار دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم
14 تحلیل معناشناختی بهداشت روان فاطمه السادات مرتضوی دکتری دانشگاه قم
15 باز شناسی مولفه های موثر بر روابط فردی و اجتماعی انسان از منظر قرآن کریم نرگس شکربیگی دکتری دانشگاه ایلام
16 ارتباط من و ابدیت با نگاهی به فلسفه دین و حکمت اسلامی (برای رسیدن به جایگاه انسان کامل یا خلیفه الله) نورالدین پیدا کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سما آستارا
17 بررسی نظریه‌های جبر و اختیار در قرآن و روان شناسی با رویکرد کاربردی یاسر کنعانی ممان دانشجوی مقطع دکتری سیستم های انرژی دانشگاه صنعتی شریف
18 نسبت انسان و حقوق در نظام حقوقی اسلام، درآمدی بر انسان شناسی حقوقی اسلام حامد کرمی دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران
19 جایگاه علوم بشری در قرآن کریم حسن سفارشی بیدگلی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد
20 جایگاه انسان در قرآن و علوم انسانی حوریه صفری کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی بابل
21 قرآن و خلیفه اللهی انسان در اندیشه آیت الله جوادی آملی حامد علی اکبر زاده دانشجوی دکتری و پژوهشگر دانشگاه  ادیان و مذاهب
22 بررسی تطبیقی  علوم انسانی اسلامی با علوم انسانی غربی با توجه به جایگاه انسان  در آنها سید مصطفی کازرونی کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز
23 تاملی در مقوله ی انسان کامل در قرآن و عرفان غلامرضا اکرمی کارشناسی ارشد دانشگاه مازندران
24 علوم بشری از منظر قرآن کریم فاطمه معین الدینی حوزوی مدرسه علمیه فاطمیه، دانشگاه پیام نور کرمان
25 سعادت انسان از دیدگاه قرآن و فلسفه اسلامی(با تکیه بر آراء ابن سینا) مرضیه غلامی روچی دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت مدرس
26 نگاهی به انسان­شناسی قرآنی و مقایسه آن با مبانی اومانیسم غرب از منظر علاّمه جوادی آملی مریم خوشنام فرد کارشناسی ارشد دانشگاه ادیان و مذاهب قم، دانشکده شیعه شناسی
27 انسان شناسی قرآنی و فلسفی با رویکرد به فلسفه غربی اومانیسم مریم کتابی دکتری دانشگاه فردوسی
28 تفاوت دیدگاه غرب و اسلام درباره انسان با نگاهی بر بیانات آیت الله جوادی آملی ملیحه اسمعیلی کارشناسی ارشد فقه و حقوق اسلامی مدرسه عالی شهید مطهری
29 بازتاب آیه امانت در متون عرفانی فارسی ناهید چراغی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین
30 انسـان شناسی قرآنی در آئینه مثنوی مـولـوی بهروز افشار استاد یار دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی بابل

 

 

برگزیدگان بخش خلاصه نویسی:

رتبه اوّل:  هادی صادقی عبدی.      مقطع تحصیلی :حوزوی حوزه علمیه قم

رتبه دوم: فرشید منوچهر.             مقطع تحصیلی : کارشناسی دانشگاه پیام نور شهرستان کرد کوی

رتبه سوم: علی زمانیان جهرمی.      مقطع تحصیلی : دکترا رشته حقوق عمومیدانشگاه آزاداسلامی واحد نجف آباد.

 

 

وبلاگ های برگزیده :

ردیف پدید آورنده وبلاگ عنوان وبلاگ آدرس وبلاگ رتبه

1

 

براساس نظر کارشناسان هیچ وبلاگی حائزرتبه اول نگردید.

2

  رسول گل محمدی صورت و سیرت انسان در قرآن Ensandar_quran.tebyan.net رتبه دوم
3   رسول گلی زاده وب قرآنی Webquran.blogfa.com رتبه سوم
4   جاویدان اسماعیلی پور عالی زمینی پایگاه مجازی فرهنگی مکتب نور Maktabenoor.blogfa.com شایسته تقدیر
5   مهدی شعبان پایگاه قرآنی مهیمن Mohaymen.blogsky.com  شایسته تقدیر

1

2

 

 

 

برگزیدگان بخش های مختلف ملکوت 92

نشست خبری افتتاحیه اولین دوره جشنواره ملی ملکوت

malakoot_th_img_1 malakoot_th_img_3 malakoot_th_img_5 malakoot_th_img_6 malakoot_th_img_7 (1) malakoot_th_img_8

 

 

نشست اعضای اجرایی مرحله اول جشنواره ملی ملکوت

malakoot_8588105905901845730437202834 (1) malakoot_85881059059015332252125541156 (1) malakoot_8588105905902314491773416401 (1) malakoot_85881059059024707482047945861 (1) malakoot_8588105905903252015815786777 (1)

malakoot_8588105905903408267340663540 (1) malakoot_8588105905903720768340666741

نشست هم اندیشی اولین جشنواره ملی ملکوت قم

malakoot_172-5 (1) malakoot_172-4 (1) malakoot_172-2 (1) malakoot_172-13 (1) malakoot_172-24 (1) malakoot_172-27 (1) malakoot_172-26 (1) malakoot_172-16 (1) malakoot_172-29 (1) malakoot_172-19 (1) malakoot_172-20 (1) malakoot_172-21 (1) malakoot_172-23 (1) malakoot_172-22 (1) malakoot_172-31 malakoot_172-28 (1) malakoot_172-25 (1) malakoot_172-14 (1) malakoot_172-15 (1) malakoot_172-6 (1) malakoot_172-17 (1) malakoot_172-7 (1) malakoot_172-18 (1) malakoot_172-9 (1) malakoot_172-10 (1) malakoot_172-11 (1) malakoot_172-12 (1) malakoot_172-1 (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جلسات شورای سیاست گذاری ملکوت92

تبلیغات شهری در استان تهران

malakoot_170MNAJ9065 (1) malakoot_170MNAJ9079 (1) malakoot_170MNAJ9097 (1) malakoot_170MNAJ9192 malakoot_IMG_6538-t (1)

 

 

 

تبلیغات شهری در استان قم

malakoot_IMG_6715-t malakoot_IMG_6707-t (1) malakoot_IMG_6568-t (1) malakoot_IMG_6564-t (1) malakoot_IMG_6553-t (1)

 

 

 

 

 

تبلیغات میدانی ملکوت92

پیام حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی (دام ظله العالی)

بسم الله الرحمن الرحیم و ایّاه نستعین

با اهدای سلام و تقدیم دعا به محضر فرهیختگان و شیفتگان معارف قرآن کریم و اهلبیت عصمت و طهارت علیهم السلام و جویندگان مسیر تعالی و کمال انسان.

گرچه تمام موجودهای امکانی مخلوقِ خداوند می‏باشند، ﴿قُل الله خالقُ کلِّ شی‏ءٍ﴾، و گر چه خداوند هر چیز را با زیباترین وجه آفرید؛ ﴿الّذی اَحْسَنَ کُلَّ شی‏ءٍ خَلَقَه﴾، لیکن خداوند هیچ موجودی را به زیبایی انسان کامل نیافرید؛ ﴿لَقَد خَلَقنا الإنسانَ فی اَحْسَنِ تقویمٍ﴾، و دربارهٴ آفرینش هیچ موجودی خود را به عنوان ﴿اَحسَن الخالقین﴾، نستود، و اگر انسان کاملْ احَسْنُ المخلوقین نمی‏بود، آفریدگار وی ﴿اَحْسَن الخالقین﴾ نمی‏شد. به تعبیر رساتر، اگر خداوند با اسم ممتاز اَحسن الخالقین تجلی نمی‏کرد، انسانِ کامل پدید نمی‏آمد. زیرا مخلوق، آیت و مظهرِ خالق است، و خالق با هر اسم یا وصفی ظهور نماید، مخلوق نشانهٴ همان اسم و آیت همان وصف خواهد شد.

مسجود ملائکه

گرچه در نظام هماهنگ طبیعت، پرندگان و سرایندگان زیبا چونان طاووس و بلبل به سر می‏برند؛ لیکن هیچ‏کدام از آن ها جامهٴ اَحسن بودن دربر نکرده‏اند و تاج کرامت بر سر ننهاده‏اند، و گرچه در نظام ملکوتِ عالَم، فرشتگانِ معصوم، تسبیح گویان خدا و تقدیس کنان کوی حق‏اند، ولی هیچ‏کدام از آن ها به دریافت کسوت اَحسن، مفتخر نشدند، بلکه در پیشگاه انسان کامل که اَحسن‏المخلوقین است، ساجد و خاضع‏اند. لازم است تحلیل صحیح قرآنی در زمینهٴ ارزیابی نظام احسن انسانی به عمل آید تا ارج و حرمت انسان روشن شود، و راه طی و نیل آن مقام منیع معلوم گردد، و هیچ معیاری برای تبیین این اصل همتای قرآن کریم نخواهدبود. لذا از این منبع زلال و لایزال استمداد جسته و از پیام‏های آن استنباط می‏شود، چه این‏که تأثیر اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم ‏السلام) که همتای قرآن کریم‏اند، همانند معارف والای وحی الاهی در تبیین محور کرامت و مدد در فخر انسان تأثیر به سزائی دارد. از این‏جهت توجّه به چند نکته آموزنده ضروری و سودمند می‏باشد:

 ایمان سبب زینت و کرامت

یکم. قرآن کریم هر چه خارج از حوزهٴ روح آدمی است، آن را مایهٴ زیبایی انسان نمی‏داند، بلکه اگر آن چیز در زمین قرار دارد، آن را زیور زمین محسوب می‏نماید، و راز تزیین زمین را به آن زینت‏ها آزمون جامعهٴ بشری می‏شمرد؛ ﴿و زیّنّا السّماء الدنّیا بمصابیح﴾، ولی اگر کمالی در جان انسان واقع شود، آن را زیور روحِ ملکوتی بشر می‏داند، ﴿حَبَّبَ إلیکُم الإیمانَ و زَیَّنه فی قلوبکم﴾. بنابراین، در فرهنگ قرآن کریم فقط ایمانِ به خداوند و وحی و نبوت و معاد و سایر دستورهای دینی، پایهٴ زیور و مایهٴ زینت و در نتیجه سبب کرامت انسان خواهد بود.

 فضیلت موثر بر اثر

دوم. اگر زیور هر چیزی سبب کمال اوست، انسانیت انسانِ واصل سبب تحقق هرگونه کمال می‏باشد. زیرا در طلیعهٴ راه، وصف مایهٴ تکامل موصوف است، لیکن در نتیجهٴ راه، ذات انسان متعالی سبب ظهور هرگونه کمال مطلوب خواهد شد. چون گوهر هستی انسان کامل فوق هرگونه صفت کمال است. بلکه به طور جامع می‏توان گفت: چون وصف اثر ذات است، و هر اثر از مبدأ خاصّ ظاهر می‏گردد و به او تکیه می‏کند و از او هستی خویش را دریافت می‏نماید، لذا مؤثّر هر اثری، بهتر از آن اثر و کامل‏تر از آن خواهد بود؛ چنانچه حضرت امیرالمؤمنین علیّ بن ابی‏طالب (علیه‏السلام) فرمود: «فاعلُ الخیرِ خَیر منه»، چه این‏که «فاعِلُ الشرِّ شَرّ مِنه».

تنها فروغ رهایی

سوم. گاهی زیور کاذب به جای زینت صادق اشتباه می‏شود، همان‏طوری که صبح کاذب و صادق مشتبه می‏گردد، تشنگی صادق و کاذب اشتباه می‏شود، و سرانجام تمدّن صادق و کاذب مشتبه می‏گردد. در این حال، بهترین ترازویِ عدل، و مُتقن‏ترین داورِ صدق همانا قرآن کریم است که در هنگام تیرگی‏ها و تاریکی‏ها، تنها فروغ رهایی‏بخش از تهاجم تمدّن کاذب و شبیخون زینت دروغین و تکالُب زیور زر و زور، و تَحاوُل زیبایی‏های فریبا که مُحالَه می‏نشیند و مکّاره می‏رود می‏باشد، قرآن کریم است، که خداوند سبحان از آن به عنوان نور یاد کرده است.

قرآن مانع التباس و نیرنگ

چهارم. گرچه فطرت توحیدی انسان برای تشخیص تَقوا و طَغوا از لحاظ اصول کلی مُلهم می‏باشد. زیرا متقیان را از طغیان جدا می‏نماید، لیکن در اثر تسویل نفس مُسَوِّله، و زیبا نشان‏دادن برخی از رذایل، و زشت دانستن بعضی از فضایل مایهٴ اشتباه می‏گردد. از این‏جهت چاره‏ای جز بهره‏برداری از کلام و پیام خداوند که حق مُمَثّل و صدق مجسّم است نمی‏باشد، تا جلو هرگونه التباس و زمینهٴ هرگونه نیرنگ، گرفته شود.

 شیطان درصدد اغوای همگان

پنجم. شیطان که مهم‏ترین دشمن سوگند یاد کردهٴ انسان است، شرارهٴ خشم و جوهرهٴ طغیان و غضب است، و بر اثر حَمیّت باطل و خشم سرکش محصول عبادت‏های چندهزارسالهٴ خود را یک‏جا به آتش کشید و برای همیشه در آن آتش‏سوزان می‏سوزد. چنین دشمنی که به خود رحم نکرد، در کمین انسان‏هاست تا بی‏رحمانه همهٴ آنان را به دوزخ سوق دهد، و برای هر کسی ابزار خاص تحریکی تهیه نموده است، تا هر فردی به دام مخصوص خویش گرفتار آید؛ ﴿و لَقَد اَضَلَّ منکم جِبِلاً کثیراً أَفَلم تکونوا تعقلون﴾.

 نیاز فرزانگان به اهل بیت

ششم. دانشمندان، اندیشوران، فرهنگیان، دانشگاهیان، که جزو افراد فرزانه و خردمند جامعه به شمار می‏آیند، نه تنها از کمند مکر و کید و کهانت شیطان افسونگر آزاد نیستند، بلکه بیش از دیگران مورد طمع خام ابلیس و اذناب او می‏باشند، زیرا با اغوای اینان گروه فراوانی گمراه خواهند شد، چون لغزش دانشمند مانند شکستن کشتی است که هم مایهٴ فرو رفتن آن در آب می‏باشد و هم سبب غرق دیگران، ولی اگر کسی به کشتی ولایت اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم‏السلام) که هرگز از قرآن کریم جدا نبوده و نمی‏باشد پناهنده شد، همواره از خطر غرق مصون است؛ مَثَلُ اهل بیتی فیکم کمثل سفینه نوحٍ، من رَکِبَها نَجی و مَن تَخَلف عنها غرق.

رسالت حوزه و دانشگاه

هفتم. محور اصلی کار ما حوزویان و دانشگاهیان،  تعلیم کتاب و حکمت از یک سو و تزکیه نفوس از سوی دیگر  است.

دو عنصر محور که حوزه و دانشگاه مسئول آن هستند، تعلیم و تعلیل است؛ جامعه­ای می­تواند پیشرفت کند که هم بفهمد و هم علتش را بداند. باید تعلیم را جای تبلیغ و تعلیل را جای تکرار بنشانیم.

جامعه­ای که عالم نیست آسیب پذیر است. جامعه­ای می تواند تاثیر­گذار باشد و تاثیر­پذیر نباشد که عاقل باشد. اگر عقلانیت در جامعه نباشد دو خطر آن جامعه را  تهدید می کند؛ یکی اینکه تبلیغ جای تعلیم می نشیند و دوم اینکه تکرار جای تعلیل مطرح می شود. تعداد اندکی از جمعیت کشور در حوزه و د انشگاه هستند که با تعلیم و تعلیل ارتباط دارند. بنابراین هم باید تلاش کنیم تا جامعه عقلانی شود و اگر جامعه عقلانی نشود ادراه کردن آن سخت است.

دانشگاه و ضرورت بهره وری از علوم عقلی و دینی

هشتم. منتقدان به وحدانیت خداوند سبحان می‏کوشند، اولاً نظام هماهنگ توحیدی را در نهان و نهاد خویش استقرار بخشند، و تمام نیروهای نظری و عملی آنان به امامت و رهبری عقل سلیم آن ها حرکت کرده، تعدیل شوند، ثانیاً نظام متحد الاهی را در مراکز فرهنگی و تحقیقی جامعه که نمونهٴ بارز آن ها حوزهٴ علمیه و دانشگاه می‏باشد، تحقق دهند تا حوزویان و دانشگاهیان به امامت و هدایت و حمایت قرآن و عترت حرکت نموده، تنظیم شوند. از این‏جهت که نقطهٴ آغازین سیر فکری و سفر فرهنگی این دو نهاد ارجمند یکی است، و هدف سامی و نقطهٴ پایانی سلوک علمی و سیر عقلی این دو مرکز ارزشمند یکی می‏باشد، لذا قافلهٴ علوم و دانش‏های الاهی و انسانی در کمال صحت و دقت و سرعت به مقصد می‏رسد و شاهد مقصود را در آغوش می‏کشد. بنابراین، بهره‏وری عزیزان مأنوس به علوم حسّی، از علوم عقلی و دینی ضروری خواهد بود.

 رسالت جوانان

نهم. جوانان امروز که بزرگ مردان آینده‏اند، رسالتی بس سنگین به عهده دارند، اولین سفارت آنان تهذیب نفس و تزکیهٴ روح است. زیرا قلب نوسال و جوان طبق بیان امیرالمؤمنین حضرت علی بن ابی‏طالب (علیه‏السلام) چونان زمین موات است که برای هرگونه شیار و بذرافشانی آماده است؛ هم پذیرای مکتب حق و هم پذیرندهٴ مکتب‏های باطل می‏باشد. و از طرف دیگر، هر کس زمین مرده را زنده نماید مالک آن می‏شود؛ اگر رهبران الاهی با تبیین معارف حق و مکتب وحی، قلب جوانی را هدایت و زنده کنند، مالک آن خواهند شد، و اگر اغواگران شیطانی با نشر اکاذیب، و تبلیغ مکتب ضلال و اِضلال، دل نوسالی را گمراه نمایند، مالک آن خواهند بود. از این‏جهت بر هر جوانی لازم است تا باغبان و کشاورز بوستان قلب و مزرعهٴ دل را شناخته، خود را با معلمان الاهی و مربیان قرآنی آشنا نماید. دومین رسالت آن ها هدایت دیگران در زمان مسئولیت، و رهبری آنان هنگام تصدّی سِمَت‏های تعلیم و تربیت می‏باشد که ارزش هدایت یک انسان از ارزش تمام چیزهایی که آفتاب بر آن می‏تابد، بیش‏تر است.

 رسالت استادان و فرهیختگان

دهم. استادان و فرهیختگان ارجمند علوم الاهی عنایت فرمایند، که گرچه ممکن است بسیاری از پرسش‏های دینی و نیز پاسخ بسیاری از سؤال‏های مذهبی برای آنان روشن باشد، لیکن ممکن است عده‏ای از جوانان یا اصل پرسش را به خوبی درک نکنند یا اگر اصل سؤال برای آن ها معلوم است، جواب درست را ندانند. استادان محترم، ضمن سعی در تعالی مراتب علمی خویش، کوشش فرمایند که آینده‏سازان کشور را هم به اصل مسائل و هم به پاسخ صحیح آن ها آشنا نمایند که آنان در دوران جوانی با روح تحقیق، تفحّص و نقد و بررسی عالمانه و منصفانه مأنوس شوند.

بهترین ارج گذاری و پاسداری از ارزش های انقلاب

یازدهم. چون فضای میهن اسلامی، به ویژه مراکز فرهنگی کشور، به برکت امام خمینی (قدّس‌سرّه) و ایثار و نثار شهیدانِ شاهد، جانبازان، مفقودان و آزادگان عطرآگین شده است، نام و یاد آن ولی نعمتان انقلاب، حرمت نهادن به خاندان گرانقدرشان، ارج گذاشتن به راه و پیام آنان که به نوبهٴ خود ذخیرهٴ گرانبهای این مملکت الاهی است، همچنان بر تارک تاریخ شرف بخش کشور ثبت و ضبط گردد، و هرگز مقام منیع آنان فراموش نشود. بهترین سَبْک ارج‏گذاری آنان همان درک درست حقایق دینی و عمل صحیح به احکام الاهی و حضور در صحنه‏های سیاسی و کوشش در استقلال، آزادی و تمامیّت ارضی و اثبات بی‏نیازی از هر بیگانه و بیگانه پرست خواهد بود. کاری که امام امت انجام داد، در طی این قرون بی سابقه بود. قرآن کریم بر عنصر« ابتکار» تکیه می کند؛ چنانچه اگر مواد فکری وجود داشت، و یک نفر بیش از دیگران و پیش از آنها قیام کرد و رهبری فکری و فرهنگی امت را به عهده گرفت، دیگران همتای او نیستند. پروردگارا، نظام مقدس اسلامی، مقام معظم رهبری، مراکز علمی و همهٴ مردم ایران اسلامی، بلکه تمام مسلمانان جهان را در پرتو عنایت حضرت ولی عصر (ارواحنا فداه) تا ظهور آن حضرت، حفظ فرما، و برگزارکنندگان مسابقات قرآنی را مشمول لطف خاص خود قرار ده.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

                                                                                                             عبدالله جوادی آملی

نظرات علما

جشنواره در نگاه  دانشگاهیان :

  • آثار علمی حضرت آیت الله جوادی آملی بسیار عمیق و در سطح بالایی است و شاید برای قشر مبتدی و جوان حتی دانشگاهی به دلیل عدم آشنایی با علوم اسلامی سنگین و قابل هضم نباشد.

  • شک ندارم که هیچ، بلکه یقین دارم اگر کسی یک دوره آثار حضرت آیت الله جوادی آملی را فقط مطالعه کند خواهد دانست که کیست و خدایش را خواهد شناخت. بنابراین کسی که خود و خدایش را بشناسد، علمش و عملش برای رضای خدا خواهد بود. پس بهشت و سعادت و عاقبت به خیری بر او مبارک باد.

  • «حضرت آیت الله جوادی آملی که این همه اثر مکتوب دارد، فقط یکی از بندگان خوب خداست، دانستم که خدای خالق آیت الله جوادی آملی که اینهمه مخلوقات دارد، خیلی بزرگ است.»

  • تهیه و تدوین چکیده و خلاصه آثار تربیتی و اخلاقی استاد علامه جوادی را در اختیار معلمین قرار دهیم جهت تأثیرگذاری بر روی نسل جوان و آینده ساز کشور

  • روان سازی برخی از آثار استاد و جهت استفاده عموم مردم خصوصاً جوانان

  • پیشنهاد می‌شود با عنایت به اهمیت و لزوم تبدیل معارف اسلامی از حالت تئوری وفکری به رفتاری از برگزاری مسابقات مختلف جشنواره بصورت آزمون‌های صرفاً تئوری و حفظی خودداری شده و سوالات به گونه‌ای طرح شود که آزمون دهنده مجبور به بررسی و تفکر بیشتر موضوع مورد جشنواره گردد چرا که زمینه ایجاد تغییر و تحول فکری در مخاطب جشنواره، تفکر عمیق در آن می‌باشد

  • اصل جشنواره به منظور جلوگیری از انحرافات فکری و جلوگیری از تأثیرگذاری شبهه افکنی های بیگانگان یاعوامل آنها امری ضروری است.

  • اما باید مسیر مطالباتی این آثار تنظیم شود و برنامه ریزی شود تا این کار تأثیرگذارتر تحقق پیدا کند. و کتاب پشتوانه عقلانه و فکری داشته باشد.

خدا را شکر که چنین جشنواره با عظمتی اجرا می‌شود.

در مورد آثار حضرت آیت الله جوادی آملی پیشنهاد می‌شود:

  • آثار ایشان که به حق الگوی علمی و عملی و انسان ساز به عنوان کتاب‌های درس دانشگاهی باشد وبه صورت کتابچه‌های کوچک در اختیار عزیزان دانشجو قرار گیرد.

  • توجه به زبان‌های دیگر و به صورت رایگان به کشورهای دیگر ارسال گردد.

  • برای بخشی از کارهای فرهنگی اجباری شود که از آثار ایشان تدوین و مورد مسابقه و کتاب خوانی شود.

  • تشکیل کارگاه‌ها و بحث و بررسی و تغییر به عنوان یک الگوی عملی زندگی شود.

  • قرآن در زیر ساخت اندیشه‌های فرهنگی کشور باشد.

نظرات ودیدگاهها ملکوت92

پیش نشست مرحله اول جشنواره ملی ملکوت

IMG_5362 IMG_5365 IMG_5382 IMG_5414 IMG_5451

حجت الاسلام و المسلمین نواب در نشست جشنواره ملکوت:

آیت ا… جوادی آملی معجزه زمان و فراتر از علامه طباطبایی ها

 

حجت الاسلام و المسلمین نواب رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب در پیش نشست علمی جشنواره ملی ملکوت اظهار داشت: آیت الله جوادی آملی بواسطه ارتباط پیوسته با عامه مردم از جایگاهی فراتر در مقایسه با علامه طباطبایی و آیت الله کمپانی برخوردار است.

وی که در سالن کنفرانس امام موسی صدر دانشگاه ادیان و مذاهب و در حضور جمعی از علما و اساتید مدعو از بنیاد علوم وحیانی اسراء و برخی اعضای هیئت علمی این دانشگاه سخن می گفت افزود: استاد جوادی آملی قرآن و معارف الهی و تفسیر را به متن جامعه و در اختیار عموم مردم از هر قشری قرار داد و در محدوده جامعه و طبقه علما و مفسرین باقی نماند و به این لحاظ بالاتر از بزرگان پیش از خود است کما اینکه ایشان تا چند سال پیش هنوز هم به کار تبلیغ در زادگاهش می پرداخت و منبر می رفت.

رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب ادامه داد: استاد معظم جوادی آملی قرآن را نوشید و به مردم نوشانید، قرآن را لمس کرد و در اختیار مستمعین قرار داد و هر کسی از هر قشری نکته ای از ایشان برگرفته است.

حجت الاسلام و المسلمین نواب در پایان ایشان را اعجاز زمان و بزرگترین مفسر و عارف و فیلسوف در عصر حاضر دانست و کتاب مفاتیح الحیات ایشان مصداق مردمی بودن تعالیم و تفاسیر ایشان در عین برخورداری و اتصال به دریای نور و معرفت الهی است.

در این نشست همچنین حجت الاسلام و المسلمین دکتر مرتضی واعظ جوادی رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسرا نیز در بیاناتی کوتاه با اشاره به جامعیت علمی آیت الله جوادی آملی علوم را در نظر ایشان به مثابه یک کیهان دانست و گفت: تسلط ایشان به علوم، تلفیقی از علوم نیست بلکه کیهانی یکپارچه از علوم است به نحوی که علوم در منظر ایشان به هم دیگر نسبت هم افزایی دارند.

گفتنی است این نشست به عنوان پیش نشستی علمی در راستای اجرای جشنواره ملی ملکوت برگزار شد که قرار است با مشارکت بنیاد علوم وحیانی اسراء، دانشگاه ادیان و مذاهب و چندین نهاد علمی و فرهنگی دیگر هر ساله توسط سازمان فعالیتهای قرآنی دانشگاهیان کشور و بر مبنای موضوعات و کتب حضرت آیت الله جوادی آملی در جهت ترویج فرهنگ قرآن کریم برگزار گردد و نخستین دوره آن با محوریت کتاب ” صورت و سیرت انسان در قرآن “تالیف حضرت آیت الله جوادی آملی، اسفندماه امسال برگزار می شود .

در این نشست علمی همچنین چهار سخنران دیگر نیز به ارائه مباحثی درباره جایگاه انسان در قرآن از دیدگاه آیت الله جوادی آملی پرداختند که چکیده ای از سخنان ایشان در ادامه می آید:

 حجت الاسلام و المسلمین دکتر الهی منش عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب

موضوع سخنرانی: ساحت‌های وجودی آدمی در قرآن با رویکرد عرفانی از منظر آیت ا… جوادی آملی

 

استاد معظم حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی حفظه ا… مبتنی بر آیات قرآنی مراتب چهارگانه ذیل را برای آدمی مطرح می‌سازند: مادی، مثالی، عقلی و الهی. نگاه ایشان در این موضوع را می‌توان با نگاه عارفان که ساحت‌ها و مراتب وجودی آدمی را به هفت مرتبه: نفس، قلب، عقل، روح، سر، خفی و اخفا تقسیم کرده‌اند، مقایسه نمود و بین این دو رتبه‌بندی نوعی اینهمانی ایجاد نمود. نیز می‌توان تعریف ایشان از انسان را به عنوان “حی متأله” با مراتب چهارگانه مذکور تطبیق نمود. در بحث از مراتب انسان می‌توان به مراتب “ادراکی” آدمی نیز اشاره نمود که طبق قاعده می‌بایست با مراتب وجودی چهارگانه آدمی همخوانی داشته باشد، اما حضرت آیت‌الله جوادی آملی حفظه ا…مراتب ادراکی آدمی را عبارت از مراتب حسی، خیالی، وهمی و عقلی شمرده‌اند که ظاهرا به مرتبه “ادراک الهی” اشاره‌ای ننموده‌است.ایشان همچنین متناسب با مراتب ادراکی به مراتب جذب و دفع در ساختار تمایلات آدمی اشاره نموده‌اند.این جذب و دفع در هر مرتبه نامی ویژه به خود می‌گیرد: از “جذب و دفع”، “شهوت و غضب”، “ارادت و کراهت” گرفته تا آخرین آنها که مرتبه “تولی و تبری” است.همسان با مراتب صعودی آدمی می‌توان از مراتب نزول و سقوط آدمی نیز سخن گفت، تنزل به مرتبه چهارپایان، سنگ بودن، درندگی، شیطنت و پایین‌تر از آن، که در بیان آیت‌الله جوادی به اجمال آمده است.

 حجت الاسلام و المسلمین دکتر غفوری نژاد عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب

موضوع سخنرانی: جایگاه استاد جوادی آملی در سیر تطورات نظریه فطرت‌‌

 

استاد جوادی آملی، همچون استاد مطهری، نقطۀ تلاقی دو جریان پژوهشی در زمینۀ فطرت است. حکیم شاه­آبادی و امام خمینی پرچمدار یکی از دو جریان مزبور هستند و علامۀ طباطبایی علمدار جریان دیگر است. استاد شاگرد امام خمینی است و به واسطۀ او با اندیشه­های حکیم شاه­آبادی آشناست؛ چنانکه مدت مدیدی از محضر علامۀ طباطبایی استفاده کرده است. این سابقۀ آموزشی زمینه را برای پژوهش­های بعدی در این حوزه برای او فراهم کرده است.مطالعه آثار متقدم استاد نشان از آن دارد که ایشان از قدیم الایام نظریه فطرت را مورد اندیشه­ورزی قرار داده و پیرامون آن نظریه می­پرداخته ­است. نظریه­پردازی­های استاد از دو رهیافت برون­دینی و درون­دینی در کتاب فطرت در قرآن به اوج خود رسیده است .تنظیم آیات فطرت در هفت طائفه، بیان رابطه خداجویی فطری با خداشناسی فطری، بیان سازگاری عدم تبدل فطرت (لا تبدیل لخلق الله) با نظریه حرکت جوهری در مورد انسان، تحلیل فلسفی هست­ها و نیست­ها و بایدها و نبایدهای فطری، سازگاری نظریه فطرت با جسمانیه الحدوث بودن نفس و بالاخره تحلیل وجودشناختی فطرت از نوآوری­های استاد در این باب است.

 

 حجت الاسلام و المسلمین استاد‌ علی فضلی

موضوع سخنرانی: وابستگی وجودی انسان به خدای سبحان از منظر حضرت آیت الله جوادی آملی

 

از مهمترین مسایل فلسفه علوم انسانی انسان شناسی است و انسان شناسی نیز در مکاتب مختلف فکری با نگرش‌ها و رویکردهای متفاوت به تقریر نشسته که هر یک از آن نگرش‌ها و رویکردها به نوعی خاص مثمر تبیین‌هایی خاص از مسایل هر یک از علوم انسانی شده‌اند. برای طرح‌ریزی و پویایی علوم انسانی – اسلامی در سازه الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت که یکی از برجسته‌ترین مؤلفه ساختار مهندسی فرهنگی جامعه است، به انسان شناسی اسلامی نیاز است. انسان‌شناسی اسلامی بر پایه اندیشه‌های کلامی، فلسفی، عرفانی و قرآنی تفاسیر مختلفی برمی‌تابد که حضرت آیت‌الله جوادی آملیحفظه ا… از یک نگاه به  انسان‌شناسی قرآنی پرداخته و آن را در آثاری چون تفسیر انسان به انسان، فطرت در قرآن، حیات حقیقی انسان و صورت و سیرت انسان در قرآن منعکس ساخته است. انسان شناسی قرآنی مجموعه مسایلی دارد که یکی از آن مسایل مسأله هویت قرآنی انسان است و این مسأله بر چهار موضوع تکیه دارد: یکی، وابستگی وجودی انسان، دیگری، مراتب چهارگانه انسان و سومی ماهیت فطرت و طبیعت در انسان و چهارمی ساختارهای وجودی انسان. روی سخن ما فقط وابستگی وجودی انسان است که بر اصل اطلاق صمدی و احاطی حق سبحانه و فقر و تعین اجوفی ممکنات تکیه دارد. حضرت استاد این موضوع را با توجه به سه محور فقر وجودی انسان، تهی‌بودنش و وجود ربطیش تشریح کرده‌اند.

انسان همچو دیگر ممکنات از حیث امکانی چون حباب میان تهی و درون تهی ( اجوف ) است و این نشان از فقر ذاتی اوست. در عین حال درون پر است و این از حیث وجودی و وجوبی است؛ چراکه انسان از این حیث، خود انسان نیست، بلکه موجود دیگری است که از باب لابالممازجه درون آن را پر کرده و همۀ شؤونش را دربرگرفته است.

بر این پایه چگونه می توان صمدیت و اجوفیت را در انسان به صورت جمعی دید؟

خدای سبحان از آن رو که مطلق به اطلاق مقسمی و احاطی است, در سراسر هستی حضور وجودی دارد و در دل همۀ موجودات حاضر است و از باب لابالمباینه از آنان منفک نیست و از باب لابالممازجه با آنان ممزوج نیست و این اصل، اولا نشان از هویت ربطی و حرفی آنان است که معرفت به آن انانیت را از انسان دور می کند. و ثانیا نشان از حایل بودن خدا میان انسان و قوای اوست که معرفت به آن وابستگی کامل انسان در اراده و قدرت به اراده و قدرت خدا را می فهماند. «و اعلموا ان الله یحول بین المرء و قلبه » و « و أمن یملک السمع و الابصار»

 

 حجت الاسلام و المسلمین استاد مصطفی پور

موضوع سخنرانی: هویت و ماهیت انسان

 

یکی از پرسش هایی که همواره ذهن اندیشمندان را به خود مشغول داشته ، پرسش از هویت و ماهیت و حقیقت انسان است که با پاسخ آن درصدد تمایز انسان از دیگر موجودات‌اند. برخی انسان را حیوان ناطق می‌دانند و برخی او را  به حیوانی اندیش ورز و برخی او را به حیوان مولّد و ابزار ساز و برخی نیز او را به حیوان اجتماعی تعریف کرده اند. آیا این تعاریف بیان گر تمام حقیقت انسان است که جامع افراد بوده و او را از اغیار متمایز سازد یا خیرا؟ می‌توان گفت این تعاریف نوعی مغالطه کنه و وجه است. قرآن کریم به لحاظ این که سخن انسان آخرین است او را به «حیمتألهمائِت»تعریف کرده است که حضرت آیت الله جوادیآملی حفظه ا… آن را جامع افراد و مانع اغیار می داند یعنی « انسان خداجوی خداخواه خداشناسی است که با مرگ از نشات دنیایی به مرحله برزخ و سپس فرا برزخی منتقل می شود ، این تعریف انسان را هم از حیوانات و هم از فرشتگان متمایز می سازد. البته تعریفی دیگر نیز در برخی آثار ایشان آمده است و آن این که انسان حیوان ناطق حامد است که قابل ارجاع به تعریف فوق خواهد بود.

 

 نشست ساحتهای وجودی آدمی در قرآن با رویکرد عرفانی دی ماه 1392

 

malakoot_8588123927535588520323 (1) malakoot_8588123927538088577323 (1) malakoot_8588123927537307309323 (1) malakoot_8588123927536994795323 (1) malakoot_8588123927535744773323 (1)

علامه جوادی آملی؛ نقطه تلاقی دو جریان در زمینه فطرت

آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی همچون استاد شهید مطهری نقطه تلاقی دو جریان در زمینه نظریه فطرت است؛ عارف حکیم شاه‌آبادی و حضرت امام خمینی(ره) پرچم‌دار یکی از دو جریان مزبور هستند و علامه طباطبایی نیز علمدار جریان دیگر است.

نشست «ساحت‌های وجودی آدمی در قرآن با رویکرد عرفانی» با حضور رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب، حجج اسلام و المسلمین رضا الهی‌منش، مدیر گروه تصوف و عرفان اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب، محمد غفوری‌نژاد استاد دانشکده شیعه‌شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب، مرتضی واعظ جوادی آملی، رئیس بنیاد بین‌المللی اسراء، محمدرضا مصطفی‌پور، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی و علی فضلی، پژوهشگر دانشگاه ادیان و مذاهب، 18 دی‌ماه، در سالن همایش امام موسی صدر دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.حجت‌الاسلام و المسلمین سیدابوالحسن نواب، رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب، طی سخنانی گفت: آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی یکی از بزرگان زمان هستند و در مقایسه شخصیت علامه طباطبایی به عنوان استاد روحی و معنوی علامه جوادی آملی، درمی‌یابیم که توفیق الهی شامل حال این دو بزرگوار بوده که از دریای بیکران قرآن بهره‌مند شدند.

نواب افزود: علامه جوادی آملی قرآن را به بهترین شکل ممکن تفسیر کرده‌اند و در حقیقت قرآن را به سمت جامعه آوردند، اما علامه طباطبایی قرآن را به سطح جامعه علمی و خواص آورد. علامه جوادی آملی برای ارتباط با مردم ارزش بسیاری قائل است و تا همین چند سال پیش برای ایام تبلیغی به آمل می‌رفتند و از این رو ایشان اعجاز زمان است و به بالاترین آفاق علمی دسترسی دارد و تا سطح عادی مردم خود را موظف به تبیین مسایل دین اسلام می‌داند. بعد از علامه طباطبایی، فلیسوف و مفسری در سطح آیت‌الله جوادی آملی نداریم و حتی آیت‌الله مصباح یزدی بیان کرده است که آیت‌الله جوادی آملی، بزرگ فلسفه ماست.

نظریه‌پردازی‌های استاد جوادی آملی از فطرت در دو رهیافت برون دینی و درون دینی

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام و المسلمین محمد غفوری‌نژاد، عضو هیئت علمی دانشکده شیعه‌شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب، گفت: آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی همچون استاد شهید مطهری نقطه تلاقی دو جریان پژوهشی در زمینه نظریه فطرت است؛ آیت‌الله‌العظمی میرزامحمدعلی شاه‌آبادی و حضرت امام خمینی(ره) پرچم‌دار یکی از دو جریان مزبور هستند و علامه طباطبایی نیز علمدار جریان دیگر است. این نظریه در منابع فلسفی و عرفانی تطور جداگانه‌ای داشته است و آرای برجسته‌ترین شخصیت‌های عارف و فیلسوف چون محیی‌الدین بن عربی، ملاصدرا و خصوصا حکیم شاه‌آبادی در این زمینه باید مورد بررسی قرار گیرد.

وی افزود: تطور فطرت در منابع فلسفی وعرفانی بدین گونه تعریف شده است که فطرت این زمینه را ایجاد می‌کند که تلاش‌های علمی انسان تبیین و توجیه شود و تمام تلاش‌های انسان برای دست‌یابی به علوم طبیعی و ریاضی مبتنی بر نظریه فطرت است. محیی‌الدین بن عربی اولین اندیشمند اسلامی بود که تحلیلی از چیستی فطرت ارائه داد و یکی از روشن‌ترین تعبیرات او، این بود که فطرت همان وجود ساری و جاری در عالم است و با اشاره به دو آیه «الله نور السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ» و «الله فَاطِر السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ»، فطرت را نور وجودی الهی می‌داند که در تمام عالم منبسط است.

وی ادامه داد: علامه جوادی آملی شاگرد حضرت امام خمینی(ره) است و به واسطه ایشان، با اندیشه‌های حکیم شاه‌آبادی آشناست، چنانکه مدت مدیدی از محضر علامه طباطبایی نیز استفاده کرده است و این سابقه آموزشی زمینه را برای پژوهش‌های بعدی در این حوزه فراهم آورده است. مرحوم شاه‌آبادی مؤسس نظریه فطرت در قرآن به شمار می‌رود و شخصیت دیگری که بر استاد تأثیرگذار بود، علامه طباطبایی است و شاه‌کلید افکار علامه در آثاری چون «المیزان»، مبتنی بر نظریه فطرت است. مطالعه آثار متقدم آیت‌الله جوادی آملی نشان می‌دهد که ایشان از قدیم‌الایام نظریه فطرت را مورد اندیشه‌ورزی قرار داده و در حقیقت، نظریه‌پردازی‌های استاد از دو رهیافت برون دینی و درون دینی در کتاب «فطرت در قرآن» به اوج خود رسیده است.

غفوری‌نژاد خاطرنشان کرد: تنظیم آیات فطرت در هفت طائفه، بیان رابطه خداجویی با خداشناسی فطری، بیان سازگاری عدم تبدیل فطرت با نظریه حرکت جوهری در مورد انسان، تحلیل فلسفی هست‌ها و نیست‌ها و باید‌ها و نبایدهای فطری، سازگاری نظریه فطرت با جسمانیهالحدوث بودن نفس و بالاخره تحلیل وجودشناختی فطرت از نوآوری‌های استاد در باب فطرت است.

جامعیت در علم و عمل؛ از ویژگی‌های برجسته آیت‌الله جوادی آملی

حجت‌الاسلام و المسلمین مرتضی واعظ جوادی آملی، رئیس بنیاد بین‌‌المللی علوم وحیانی اسراء نیز در این نشست اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی، جامعیت در صحنه علم و عمل است. از این رو، نگاه ایشان به فضای جهان و جامعه بسیار متفاوت است؛ جامعیت علمی یک جامعیت تلفیقی در اندیشه آیت‌الله جوادی آملی نیست که سلسله علومی در ذهن ایشان در کنار یکدیگر قرار گرفته باشد.

وی افزود: جامعیت علوم نزد آیت‌الله جوادی آملی، نظام کیهانی علمی را در وجود ایشان ایجاد کرده است و همه اندیشه‌ها در همه حوزه‌ها یکپارچه و منسجم دیده می‌شود و به خوبی می‌توان وحدت و انسجام علمی را در افکار و اندیشه ایشان دید. در اندیشه آیت‌الله جوادی آملی، فقه، احکام و فلسفه باید هم‌افزایی کنند.

مراتب چهارگانه وجود آدمی از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی

همچنین در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین رضا الهی‌منش، مدیر گروه تصوف و عرفان اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب، طی سخنانی گفت: آیت‌الله جوادی آملی، مراتب چهارگانه مادی، مثالی، عقلی و الهی را با استناد به آیات قرآن برای آدمی مطرح و اثبات کرده است. این مراتب چهارگانه را می‌توان با نگاه عارفان که ساحت‌ها و مراتب وجودی آدمی را به هفت مرتبه نفس، قلب، عقل، روح، سرّ، خفی و اخفاء تقسیم کرده‌ا‌ند، مقایسه و بین این دو رتبه‌بندی نوعی همسانی ایجاد کرد.

مدیر گروه تصوف و عرفان اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به ساحت الهی در مراتب وجودی انسان از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی، اظهار کرد: ملاصدرا نیز پیش از این چهار مرتبه از نفس را برای آدمی تصویر کرده بود که پایین‌ترین نفس انسان را نفس حیوانی بیان کرده و بالاترین مرتبه را نفس الهی می‌داند که اقل قلیل افراد به این مرتبه دست می‌یابند. نفس الهی در بیشتر آثار آیت‌الله جوادی آملی وجود و مبنای قرآنی و روایی دارد. اگر قرآن رزق آدمی است، حکمت الهی اقتضاء می‌کند کسی که خدا او را سر این سفره دعوت می‌کند، قابلیت بهره‌مندی از این سفره را داشته باشد.

وی افزود: می‌توان تعریف آیت‌الله جوادی آملی از انسان را به عنوان «حیّ متأله»، با مراتب چهارگانه مذکور تطبیق داد. البته در بحث از مراتب انسان می‌توان به مراتب ادراکی آدمی نیز اشاره کرد که طبق قاعده ‌باید با مراتب وجودی چهارگانه آدمی هم‌خوانی داشته باشد. علامه جوادی آملی مراتب ادراکی آدمی را عبارت از مراتب حسی، خیالی، وهمی و عقلی می‌داند که ظاهرا به مرتبه ادراک الهی اشاره‌ای ننموده است. ایشان همچنین متناسب با مراتب ادراکی، به مراتب جذب و دفع در ساختار تمایلات آدمی اشاره کرده است. مرتبه الهیت مرتبه فراخود آدمی است و مراتب قبلی جملگی مراتب خود آدمی است و می‌توان مرتبه سرّ، خفی و اخفاء را در مراتب الهی سیر تکامل انسان جای داد.

حیوان ناطق حامد؛ تعریف دیگر آیت‌الله جوادی آملی از انسان

حجت‌الاسلام و المسلمین محمدرضا مصطفی‌پور، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، از دیگر سخنرانان این نشست، گفت: یکی از پرسش‌هایی که همواره ذهن اندیشمندان را به خود مشغول داشته است پرسش از هویت، ماهیت و حقیقت انسان است که با پاسخ به آن درصدد تمایز انسان از دیگر موجوداتند. برخی انسان را حیوان ناطق می‌دانند و برخی او را به حیوانی اندیشه ورز و برخی او را به حیوان مولد و ابزارساز تعبیر کرده‌اند. برخی دیگر نیز انسان را به حیوان اجتماعی تعریف کرده‌اند و باید نظر کنیم که آیا تعاریف مذکور بیانگر تمام حقیقت انسان است و او را از اغیار متمایز می‌سازد یا خیر؟

وی افزود: آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی تعریف «حیّ متأله مائت» از انسان را جامع افراد و مانع اغیار می‌داند. این جامع افراد و مانع اغیار بودن بدان معناست که انسان، خداجوی خداخواه خداشناسی است که با  مرگ از نشئه دنیایی به مرحله برزخ و سپس فرابرزخی منتقل می‌شود و این تعریف، انسان را، هم از حیوانات و هم فرشتگان متمایز می‌سازد. البته تعریف دیگری از انسان نیز در برخی از آثار آیت‌الله جوادی آملی آمده است و آن این است که انسان، حیوان ناطق حامد است که قابل ارجاع به تعریف فوق خواهد بود.

مصطفی پور ادامه داد: انسان‌شناسی در اکثر آثار آیت‌الله جوادی آملی مورد توجه است و چهار کتاب در این زمینه دارند که سه اثر همراه با تفسیر موضوعی قرآن است و مستقلا به بحث ماهیت و سلوک انسانی می‌پردازد. نگاه به یک کتاب نمی‌تواند نگاه کاملی از انسان از دیدگاه ایشان ارائه دهد. این دانشمند برجسته در کتاب «حیات حقیقی انسان در قرآن» اشاره می‌کند که انسان، موجودی زنده است و با قید متأله نیز مرز انسان را از جانوران مجزا می‌کند. تأله در واقع خداگرایی و خداشناسی در درون انسان با نام فطرت‌الله و غیر از «فاطر السموات و الارض» است. انسان در نهایت به جایی می‌رسد که در الله ذوب می‌شود و تمام وجودش الله می‌شود تا بیابد خودش هیچ نیست و این امر در کتاب «فطرت در قرآن» علامه جوادی آملی مورد اشاره قرار گرفته است.

تبیین وابستگی انسان به حق توسط علامه جوادی آملی با توجه به وجود ربطی انسان

حجت‌الاسلام و المسلمین علی فضلی، پژوهشگر دانشگاه ادیان و مذاهب، نیز در این نشست گفت: انسان‌شناسی اسلامی بر پایه اندیشه‌های کلامی، فلسفی، عرفانی و قرآنی، تفاسیر مختلفی برمی‌تابد که آیت‌الله جوادی آملی از یک نگاه به انسان‌شناسی قرآنی پرداخته و آن را در آثاری چون «تفسیر انسان به انسان»، «فطرت در قرآن»، «حیات حقیقی انسان در قرآن» و «صورت و سیرت انسان در قرآن» منعکس ساخته است. انسان‌شناسی قرآنی مجموعه مسائلی دارد که یکی از آن مسائل، مسئله هویت قرآنی انسان است و این مسئله بر چهار موضوع وابستگی وجودی انسان، مراتب چهارگانه انسان، ماهیت فطری و طبیعت در انسان و ساختارهای وجودی انسان تکیه دارد.

وی افزود: روی سخن ما تنها وابستگی وجودی انسان است که بر اصل اطلاق صمدی و احاطی حق تعالی و فقر و تعین اجوفی ممکنات تکیه دارد و علامه جوادی آملی این موضوع را با توجه به سه محور فقر وجودی انسان، تهی بودنش و وجود ربطی او تشریح کرده است. انسان همچون دیگر ممکنات، از حیث امکانی، چون حباب میان تهی و درون تهی است و این نشان از فقر ذاتی او دارد. در عین حال درون او پر است و این از حیث وجودی و وجوبی است.

 

 نشست کرامت انسان در قرآن کریم  جهاد دانشگاهی استان گلستان آذر 1392

IMG_9911 IMG_9916 IMG_9918 IMG_9923

کرامت انسان به خلافت و خلافتش به معرفت عقلی و فطریش وابسته است

کرامت انسان به خلافت و خلافت انسان به معرفت عقلی و فطری او وابسته است، کرامت در پرتو همت انسان کامل بوده و محور تعلیم تربیت انسان و هدف انبیاء الهی است.

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمد طباطبایی‌پور، عضو هیئت علمی بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی إسراء، در نشست «کرامت انسان در قرآن کریم»، از مجموعه نشست‌های جشنواره ملکوت، که 21 آذر‌ماه، در جامعهالمصطفی(ص)العالمیه گرگان برگزار شد، گفت: کرامت در برابر دئانت است، همانطور که عزت در مقابل ذلت است و هر قدر از خواری دورتر باشیم، به کرامت نزدیک‌تر می‌شویم. مقام کرامت این است که هر مقدار انسان به خداوند نزدیک‌تر می‌شود، پستی‌ها و فرومایگی‌های او کمتر شده و هر چقدر به قرب الهی نزدیک‌تر باشد، راحت‌تر می‌تواند از کارهای فرومایگی دست بردارد. چون کرامت مطلق برای خداوند است ما هم هر چقدر بتوانیم در این مسیر حرکت کنیم راه باز است و می‌توانیم به او نزدیک شویم.

وی افزود: خداوند متعال وقتی حضرت آدم(ع) را از خاک خلق کرد، از روح خود در او و همه فرزندان او دمید که این شرافت و بزرگی انسان است. انسان وقتی در امور دنیوی سرمایه­‌ای را بدست آورد، آن را حفاظت می­کند، بنابراین در مقابل مقام کرامت انسانی نیز دشمنی به ‌نام شیطان وجود دارد که باید برای حفظ این مقام در مقابل شیطان تلاش و مبارزه کنیم تا این کرامت را حفظ نماییم. شرط داشتن حیات الهی این است که ما قرب الهی را فراموش نکنیم و در پرتو کرامت الهی و رسیدن به قرب الهی است که می‌توان به مدارج عالی دست یافت.

وی تصریح کرد: انسان اگر در مقابل همه‌ تهمت­‌ها و مشکلات مانند کوه دماوند استوار بماند، به کرامت و قرب الهی نزدیک‌تر است. تقوا از مواردی است که می‌توان با آن کرامت انسان‌ها را تشخیص داد. بنابراین ما پیش از این‌که به فکر “اکرم” کار خود باشیم، باید به ‌دنبال تقوای خویش باشیم.

طباطبایی‌پور با اشاره به این‌که مدار کرامت انسان این است که پس از بالا بردن تقوای خود، به فکر محک زدن کرامت خود باشد، گفت: مایه‌ زینت انسان نیز این است که خود را در این مدار کرامت به چیزهای پست و فرومایه نفروشد. اگر انسان با عمل نیک خود به کرامت رو بیاورد، از متقین می‌شود. بنابراین خداوند عمل و سرمایه‌ای را قبول می‌کند که از متقین باشد. کرامت انسان به خلافت و خلافت انسان به معرفت عقلی و فطری او وابسته است و این­‌ها سرمایه­‌هایی است که خداوند به انسان داده و ما باید آن‌ها را حفظ کنیم که در صورت حفظ آن‌ها، بهشت از سوی خدا برای انسان آماده شده است. کرامت در پرتو همت انسان کامل بوده و محور تعلیم تربیت انسان و هدف انبیاء الهی است. انبیاء آمدند تا انسان را از جولانگاه پستش درآورند و هر چقدر از پستی‌ها و حقارت‌ها دور باشیم، به کرامت نزدیک‌تر می‌شویم.

 

 

نشست کمال علمی و عملی انسان در قرآن و عرفان  دانشکده علوم و فنون تهران آبان ماه 1392

 

IMG_8048 IMG_8050 IMG_8077

 حسن فاعلی و حسن فعلی؛ دو عنصر اصلی در راه کمال قرآنی و عرفانی

حسن فاعلی و حسن فعلی دو عنصر اصلی در راه دست­یابی به کمال از منظر قرآن و عرفان است؛ انسانی که حسن فعلی و فاعلی دارد، می‌تواند سیر کمال کند؛ چرا که علم و عملش آگاهانه و با جان او آمیخته است.

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمد طباطبایی‌پور، عضو هیئت علمی بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی إسراء، در نشست «کمال علمی و عملی انسان در قرآن و عرفان»، از مجموعه نشست‌های جشنواره ملکوت، که 27 آبان‌ماه، در دانشکده علوم و فنون قرآن کریم برگزار شد، با اشاره به ضرورت تبیین معنای لغوی و اصطلاحی کمال، چیستی کمال انسان و راه‌های رسیدن به این کمال، گفت: انسان زنده نیاز به آب و غذا دارد و سعی می‌کند این نیاز اولیه را با بهترین‎ها مرتفع کند و تمام مراکز مربوط به علوم طبیعی هم برای همین مقصود تلاش می‌کنند و سرمایه و وقت زیادی در این راه صرف می‌شود، اما سؤال این است که آیا انسان فقط همین جسم است؟ انسان جسم هم هست، اما بُعد دیگری به نام روان یا روح یا جان هم دارد و این جان انسان هم اگر بخواهد رشد کند، نیاز به چیزی دارد که ما باید نوع سالمی از آن را در اختیار او قرار دهیم.

وی افزود: همان گونه که جسم ما برای کمال نیاز به رشد دارد، روح و جان ما هم نیاز به رشد دارد. کمال در لغت به معنای تمام و تمامیت است و در مقابل نقص و کمبود قرار دارد، اما اصطلاحاً هر کسی معنایی برای کمال دارد. بر اساس تعریف حکما و فلاسفه، تمامیت شیء به این است که کمال آن شیء به صورت او تحقق پیدا کند. وقتی شیئی می‌خواهد به وجود بیاید، این صورت هم همراه جسم او بیاید تا این شیء کامل بشود و نمی‌شود ما شیئی داشته باشیم که ماده داشته باشد، اما صورت نداشته باشد. حکما می‌گویند اشیاء وقتی رشد می‌کنند، به نهایت خود که همان کمال آن‌هاست، نزدیک می‌شوند. اهل معرفت یا به تعبیر دیگر، عرفا هم نوعاً کمال را برای وجود می‌شناسند و منظور از وجود در این تعبیر خداوند متعال است و بقیه مظاهر و مرائی او هستند. بنابراین کمال در وجود از نظر عرفا یعنی خداوندی که همه چیز او تمام است و هیچ نقص و کمبودی در او نیست.

طباطبایی‌پور بحث در باب چگونگی رسیدن به خداوند به عنوان کمال را متوقف بر تعریف کمال انسان دانست و گفت: این مطلب بستگی به این دارد که ما انسان را کجائی تعریف کنیم. اگر تفکر مادی باشد، گفته خواهد شد که کمال انسان در این است که رشد کند تا به پایان کار خود برسد و وقتی که مُرد، کار او به اتمام رسیده است. اما اگر ما انسان را الهی تعریف کردیم، کمال او را هم الهی می‌دانیم. خداوند انسان را کمال طلب قرار داده است. قرآن کریم، در آیات متعددی می‌فرماید: «الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ». در این جا دو نکته وجود دارد: یکی این که ابتدا ایمان است و دیگر این که در کنار ایمان باید عمل صالح هم باشد. اگر ایمان و عمل صالح داشتیم، حالا می‌توانیم از بقیه آیات استفاده کنیم که در کجا قرار داریم و به دنبال چه چیزی باید باشیم.

عضو هیئت علمی بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی إسراء با اشاره به بیانی از قرآن که می‌فرماید: «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ» (فاطر/10)، گفت: قرآن به ما می‌گوید آنچه که بالا می‌رود، کلمه طیب و عمل صالح است که می‌تواند آن را بالا ببرد. بنابراین قرآن می‌گوید آن کسی که می‌خواهد بالا برود، باید پاک باشد و عمل صالح هم به او مقام رفیع می‎‌دهد. لذا در پرتو و ذات این عمل صالح، دو عنصر مهم نهفته است؛ یکی حسن فعلی و دیگر حسن فاعلی. خیلی از افراد هستند که فعالیت‌های زیادی به نفع بشر انجام داده‌اند، آیا این‌ها همه هیچ است؟ پاسخ این است که اگر عملی می‌خواهد، عمل صالح باشد و انسان را بالا ببرد، هم باید حسن فعلی داشته باشد و هم حسن فاعلی. حسن فعلی یعنی اینکه فرد باید کار خوبی را انجام دهد و در کنار آن کار خوب باید ببینیم که خودمان هم خوب بوده‌ایم یا نه؟

طباطبایی‌پور با بیان اینکه حسن فاعلی در قرآن کریم همان «الَّذِینَ آمَنُوا» و حسن فعلی همان «عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» است، عنوان کرد: اگر این دو عنصر مهم در قالب انسان صالحی قرار گرفت که در کمال علمی و عملی بود، او « یَرْفَعُهُ» می‌شود. انسانی که حسن فعلی و فاعلی دارد، می‌تواند سیر کمال کند؛ چرا که علم و عملش آگاهانه و با جان او آمیخته است که حضرت استاد علامه جوادی آملی در کتاب «صورت و سیرت انسان در قرآن کریم» به شمه‌ای از این بحث پرداخته‌اند.

 

 

 نشست جایگاه انسان در قران و علوم انسانی  جهاددانشگاهی  واحد چهارمحال و بختیاری دی ماه 1392

 

_DSC0360 _DSC0384 _DSC0403

  مدرسه آیت‌الله جوادی آملی، در پی تبیین ویژگی‌های انسان و براساس حکمت متعالیه است

مدرسه فکری آیت‌الله­ جوادی آملی، به دنبال معرفی و تبیین ویژگی‌های حقیقی انسان در این عالم است و دروس ارائه شده، آثار و کتب‌های تولید شده در این مدرسه، بر پایه و اساس حکمت متعالیه قرار گرفته است.

حجت‌الاسلام و المسلمین مرتضی واعظ جوادی آملی، رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء، در نشست «جایگاه انسان در قرآن و علوم انسانی»، از مجموعه نشست‌های جشنواره ملکوت، که 24 دی‌ماه، به همت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی چهارمحال و بختیاری برگزار شد، گفت: انسان تنها موجودی است که خداوند متعال با قدرت لایزال خودش و بدون دخالت هیچ فرشته و ملکی او را به وجود آورده است تا در دنیا تسبیح گوی او باشد. خلقت انسان، ترکیبی از عالم خلق و عالم امر است و خداوند متعال تمام اوصاف جمال و جلال خودش و همچنین همه پیدا و پنهان عوالم خلق و امر را در خلقت موجودی به نام انسان به کار گرفت و این چنین موجود با عظمتی را در عالم خلق کرد.

وی افزود: خداوند متعال انسان را به شکلی خلق کرده که هیچ محدودیت و مانعی برای رسیدن او به رشد و کمال وجود ندارد و او با توانایی و امتیازات فوق­العاده‌ای که در وجود خود دارد، می‌تواند عالم جبروت و ملکوت را درنوردد و به لقاءالله و کمال اخروی و دنیوی برسد.

وی ادامه داد: از میان تعاریف متعدد از انسان و ویژگی‌های شخصیتی او، انسان حکیم و حکمت انسانی مورد تأکید و تأمل قرار گرفته است. حکمت آمیخته و اجین شده با عقل و تفکر است. بنابراین عقل عملی به یقین آدمی را به اوج کمال و سعادت خواهد رساند و بر اساس این داشته، به مقام لقاء و فلاح الهی خواهد رسید. حکمت، شناخت و معرفی از انسان را براساس عقل بیان می‌کند، اما انسان عارف، شناخت انسان را مبتنی بر دل و قلب می‌داند، بنابراین جهان و عالم هستی از زوایای مختلف و منظرهای متفاوت انسان را تعریف می‌کنند. از نظر عرفا و عرفان‌شناسان، انسان یک موجود کامل و بی‌نقص تعریف می‌شود. از دیدگاه دانش کلام نیز انسان یک موجود مادی تلقی می‌شود، اما تعریف دقیق و واقعی از انسان در قرآن و آموزه‌های دینی بیان شده است. تمامی دانشمندان، محققان و فیلسوفان از منظر و نگاه مادی و دنیایی به واکاوی و بررسی زوایای پنهان و آشکار انسان می‌پردازند و تعاریف و کاربردهای متفاوتی را برای انسان قائل هستند، در حالی که تعریف صحیح از خلقت در قرآن تبیین و تشریح شده است.

رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء گفت: مدرسه فکری آیت‌الله جوادی آملی، به دنبال معرفی و تبیین ویژگی‌های حقیقی انسان در این عالم است و خروجی آن تولید آثار و کتاب‌های ماندگار و با ارزش برای جامعه بشری خواهد بود. دروس ارائه شده، آثار و کتب‌های تولید شده در این مدرسه، بر پایه و اساس حکمت متعالیه قرار گرفته است. در آثار آیت‌الله جوادی آملی، هیچ روایتی وجود ندارد، مگر اینکه از قالب علم گذشته باشد. کتاب‌های این فقیه بزرگوار در مدلی علمی به عنوان پیام دینی مورد استفاده قرار می‌گیرد و علم، فلسفه، عرفان، فقه و سایر علوم کارآمد در فهم دین باید به صورت فنی فراگرفته شوند، چرا که علوم اسلامی نسبت به یکدیگر هم‌افزایی داشته و در یک منظومه علمی کنار هم قرار می‌گیرند. آیت‌الله جوادی در کتاب «حیات حقیقی انسان در قرآن»، حقایق زندگی انسان و علت خلقت او در این عالم را تشریح و تبیین و در یک جمله حقایق و علل اصلی خلقت این موجود را بیان کرده است.

وی اظهار کرد: قرآن از تاریخ، جغرافیا، علوم انسانی، علم نجوم، فلسفه، پزشکی، ادبیات و تمام علوم سخن گفته و کتابی است که قید و وابسته نمی‌پذیرد و تنها به خودش متکی است. در تفسیر «‌المیزان»، تمامی دانش‌ها در زمان خود به خدمت گرفته شد تا تفسیری به این شکل حاصل شود و آیت‌الله جوادی آملی پس از آن، تفسیر «تسنیم» را که از جریان‌ها و نگرش‌های مختلفی بهره گرفته بود، در اختیار جوامع اسلامی قرار داد.

حجت‌الاسلام واعظ جوادی ‌آملی استمرار و بالندگی علم را در گرو عمل به آن دانست و گفت: اگر علم فرصتی برای عمل نداشته باشد، رشد و پویایی خود را از دست می‌دهد، چرا که اگر علم در جامعه ساری شود، پیشرفت ایجاد خواهد شد. وی با اشاره به اینکه جشنواره ملی ملکوت، فهم نازل از دین نیست، بلکه فهم متنزل از دین است، خاطرنشان کرد: جشنواره ملی ملکوت سعی دارد فهم عرضی را به فهم علمی و عملی تبدیل کند و آن را در جامعه گسترش دهد.

خلافت الهی انسان در قرآن کریم دانشگاه امام صادق آبان 92

HAGH0442 HAGH0471 HAGH0494 HAGH0499 HAGH0517

 

 

 

 

نشست جایگاه دین در هویت انسان دانشگاه امام صادق آذر1392

-8588155556704065853 -8588155556704847128 -8588155556706722167 -8588155556706878420 -8588155556707034672

 «حیّ متألهِ مائِت»؛ تعریف قرآنی انسان در بیان علامه جوادی آملی

از نظر آیت‌الله جوادی آملی، بسیاری از تعاریف در مورد انسان، مغالطه کنه و وجه است که تنها یک بعد از انسان را نماینده است، اما تعریف قرآنی انسان، «حیّ متأله مائِت» است.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمدرضا مصطفی‌پور، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، در نشست «جایگاه دین در هویت انسان»، از مجموعه نشست‌های جشنواره ملکوت، که 11 آذر‌ماه، در سالن همایش‌های دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد، با بیان این‌که عنوان این نشست برگرفته از خود کتاب «سیرت و صورت انسان در قرآن کریم» است، گفت: در ابتدا برای من هم سؤال بود که دین در هویت‌بخشی به انسان چه جایگاهی دارد یا چه نقشی را ایفا می‌کند؟ این سؤال را به گونه‌ای دیگر نیز می‌توان پرسید و آن اینکه دین چه جایگاهی برای انسان در نظام هستی معرفی می‌کند؟

وی اظهار کرد: در نگاه آیت‌الله جوادی آملی، در جستجوی تعریف انسان باید به دنبال تعریفی برویم که «انسان‌آفرین» (خداوند) از آن کرده است و تعریفی نظیر «موجود بالطبع اجتماعی»، «حیوان ابزارساز» یا «حیوان ناطق»، همه مغالطه کنه و وجه هستند و تنها یک بعد از انسان را نماینده برای همه وجوه انسانی می‌دانند. آیت‌الله جوادی آملی بیان کرده که در نظر قرآن، انسان «حی متأله مائِت» است. همان‌طور که خداوند حی است، انسان نیز حی است. در این نوع از تعریف، حیات انسان با مابقی جانوران متفاوت می‌شود. متأله بودن اشاره به این مطلب دارد که انسان الهی است. انسان هویتی جدا از الهی بودن، در کنار حیات ندارد. انسان اگر بخواهد انسان کاملی باشد، باید ذوب در الوهیت اله باشد و این نکته را از آیات فطرت می‌توان فهمید.

مصطفی‌پور گفت: در تعریف حیّ متأله، فرشتگان نیز قرار می‌گیرند و برای خروج فرشتگان از این تعریف، به نکته بعدی که میرا بودن است، باید اشاره کرد. انسان برعکس فرشتگان دچار مرگ می‌شود. همانطور که مشخص است انسان در این تعریف، هم از جهت انسانی و هم از جهت حیوانی مورد بررسی قرار می‌گیرد. انسان باید جایگاه خود را بفهمد تا وقتی که به سوی خدا می‌رود، با فطرت الهی خود با خدا سخن بگوید. در قرآن آمده که در قیامت، عده‌ای خود را در حد جمادات می‌بینند و جایگاه آن‌ها، جمادی است، مانند آن‌که در قرآن کریم آمده است: «إِنَّا أَنذَرْنَاکُمْ عَذَابًا قَرِیبًا یَوْمَ یَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ یَدَاهُ وَیَقُولُ الْکَافِرُ یَا لَیْتَنِی کُنتُ تُرَابًا؛ ما شما را از عذابى نزدیک، هشدار دادیم؛ روزى که آدمى آنچه را با دست‏ خویش پیش فرستاده است، بنگرد و کافر گوید کاش من خاک بودم.» (نباء/40) منظور از این آیه این است که این افراد هنوز وارد مرحله نباتی نشده‌اند.

وی تصریح کرد: در جای دیگری از قرآن آمده است: «وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ یَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْیُنٌ لاَّ یُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ یَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِکَ کَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ؛ و در حقیقت بسیارى از جنیان و آدمیان را براى دوزخ آفریده‏ایم [چرا که] دل‌هایى دارند که با آن [حقایق را] دریافت نمى‏کنند و چشمانى دارند که با آن‌ها نمى‏بینند و گوش‌هایى دارند که با آن‌ها نمی‌شنوند، آنان همانند چهارپایان بلکه گمراه‏‌ترند [آرى] آن‌ها همان غافل‏­­ماندگانند.» (اعراف/179) گمراه‌تر بودن یعنی نبات بودن و این‌ها همه ریشه در غفلت انسان دارد. غفلت یعنی این‌که ما جایگاه واقعی خود را نفهمیم. همه ما به سوی خداونددر حرکتیم، حال باید ببینیم که چگونه با خداوند ملاقات می‌کنیم. کار انبیاء تذکر برای بازیابی هویت است، پس باید این تذکر‌ها را بپذیریم.

نشست های عملی جشنواره ملکوت92